V÷lundarh˙s heilsunnar Ý matv÷rub˙­um

Akur n˙tÝmamannsins er matv÷rub˙­in hans. En ■vÝ mi­ur er ■essi akur okkar n˙tÝmamanns ekkert sÚrlega hollur og oft ß tÝ­um bara mj÷g ˇhollur. Ůa­ er au­velt a­ selja okkur brag­gˇ­a en nŠringarsnau­a ˇhollustu Ý ÷llu stressinu og lßtum sem eru Ý kringum n˙tÝmamanninn. ╔g vill kalla svona ämatv÷rurô

gervimatv÷rur ■vÝ ■Šr eiga ekkert skylt vi­ alv÷ru mat me­ nŠringu sem lÝkami okkar ■arf.
Ůa­ eru nokkrir ■Šttir sem heilsume­vita­ur neytandi Štti a­ hafa Ý huga ■egar hann fer Ý sÝnar reglulegu b˙­arfer­ir. ŮvÝ ■a­ er margt Ý b˙­inni sem veldur ■vÝ a­ vi­ kaupum mun meira af ˇhollum v÷rum en vi­ Štlu­um ■egar vi­ l÷g­um af sta­ inn Ý b˙­ina. Ůetta eru mikil marka­svÝsindi sem framlei­endur og b˙­areigendur nota til auka sÝna s÷lu og um lei­ neyslu okkar. Ůetta ß ■vÝ mi­ur of sjaldan vi­ um hollar v÷rur og nŠringarrÝkar matv÷rur sem nßtt˙ran sÚr um a­ framlei­a en ekki verksmi­jur.

Litir ß matv÷rub˙­um og ämatv÷rumô
Gulur, rau­ur og appelsÝnugulur eru allt litir sem ÷rva matarlyst og ■etta er lÝka litir ß lˇgˇum vinsŠlustu matv÷rub˙­a ═slands; gulur (Krˇnan og Bˇnus), appelsÝnugulur (Hagkaup) og rau­ur (Costco og Fjar­arkaup). Einnig er ■etta litur ß ÷llum helstu skyndibita-, sŠlgŠtis- og gosdrykkjaframlei­endum heims eins og t.d. Coca Cola, McDonaldĹs og Kit-kat.
Notum skynjun okkar ß freskum v÷rum og verslum litrÝkt Ý ßvaxta og grŠnmetiskŠlinum en for­umst unnu matv÷rurnar sem eru miki­ a­ leika sÚr a­ skynjunum okkar me­ ÷llum ■eim litum sem ÷rva skynjun okkar og matarlyst. For­umst flestar matv÷rur Ý k÷ssum, boxum e­a me­ teiknimyndafÝk˙rum ß.

┌tstillingar og tilbo­sstandar
┌tstillingar eru lei­ b˙­areigandans og heildsalans a­ selja meira af sinni v÷ru. Vi­ f÷llum fyrir ■essu eins og mř ß skÝt og bara ■a­ a­ setja gulan tilbo­smi­a er nˇg til a­ t÷kum sveig a­ ■eim v÷rum. GŠti­ ■ˇ a­ ■vÝ a­ oftast eru ■etta ˇhollari v÷rur sem er stillt svona upp ß bretti og ß g÷ngum matv÷rub˙­a. ŮvÝ Štti Ý flestum tilfellum a­ for­ast ˙tstillingarnar.

StŠrri umb˙­ir og kerrur
Ůa­ segir sig sjßlft ef kaupum Lion-bar Ý 10 stk umb˙­um ß tilbo­i ■ß erum vi­ neyta mun meira af ˇhollustu og ■etta er lei­ framlei­anda a­ selja okkur meira. Ůetta sjßum vi­ best Ý Costco ■ar sem kerrurnar undir v÷rurnar eru lÝka risastˇrar til a­ taka vi­ ÷llum ■eim ämatv÷rumô sem vi­ kaupum Ý magnkaupum. Ůa­ er lagi a­ kaupa svona miki­ magn af alv÷ru matv÷rum eins og ßv÷xtum og grŠnmeti en ■a­ ver­ur ■ß a­ vera dugleg/ur a­ bor­a ■a­, ■vÝ alv÷ru matv÷rur skemmast fljˇtt.

HÚr er ÷nnur frßbŠr grein eftir Geir Gunnar :á50 lÝfsrß­ til a­ vera Ý fantaformi og halda ■vÝ

Lykt
Lykt hefur miki­ me­ matarlyst okkar a­ gera og ■etta vita b˙­areigendur og stilla of lyktsterkum afur­um nßlŠgt inngangi sÝnum, lÝklega til a­ fß vi­skiptavini til a­ renna lyktina og koma Ý b˙­ina. ═ Hagkaup er algengt a­ ilmvatnsdeild sÚ vi­ inngang e­a bakarÝ, ■etta sÚr ma­ur lÝka Ý Bˇnus a­ ■ar er brau­deild ■a­ fyrsta sem mŠtir manni. Blˇm ilma einnig vel og sÚr ma­ur ■au oft Ý anddyri verslana s.s. Hagkaup og Bˇnus.
Krˇnan sker sig nokku­ ˙r a­ ■essu leyti ■vÝ ■ar mŠtir manni ßvaxta- og grŠnmetisdeild, sem er gˇ­ lykt af ■ˇ ekki jafn lyktsterkt og nřbaka­ brau­ e­a nřjasta ilmvatn Jean Paul Gaultier.

Nammil÷nd og 50% afslßttur af nammi
Hversu vegna eru heilu deildirnar Ý b˙­um undir nŠringarsnautt og sykurmiki­ nammi? J˙ lÝklega vegna ■ess a­ vi­ kaupum svo miki­ af ■vÝ, ■vÝ mi­ur. Ůa­ a­ matv÷rub˙­ir byrju­u a­ bjˇ­a 50% afslßtt af sŠlgŠti ß laugard÷gum var stŠrsta skrefi­ Ý ■ß ßtt a­ gera nammidaginn a­ ■vÝ skrÝmsli sem hann er Ý dag (fyrstu heimildir um nammidag eru frß ßrinu 1986). Ůrˇunin hefur or­i­ s˙ a­ margar matv÷ruverslanir hafa byggt risa nammil÷nd undir allt gˇ­gŠti­, me­ nammipokum ß vi­ ruslapoka og endalaust ˙rval af marglitu og freistandi nammi.
Ůannig a­ besta heilsurß­i­ Ý b˙­um er a­ taka stˇran sveig fram hjß hinum nŠringarsnau­u nammirekkum.

Hilluplßss
╔g starfa­i ß tÝmabili hjß heilds÷lu sem seldi heilsvarning Ý b˙­ir og kynntist ■vÝ ■ß hversu ver­mŠtt hilluplßssi­ er Ý b˙­num og mest seldu v÷rurnar fß best hilluplßssi­ sem er yfirleitt Ý augnhŠ­ vi­skiptavinanna. En ■etta er enginn vÝsir ß hollustu og oft ■ver÷fugt eins og t.d. me­ skyr, ■ar getur ˇholla sykra­a skyri­ veri­ Ý augnhŠ­ en gamla gˇ­a hreina skyri­ er fali­ einhversstar ˙r augnhŠ­.
Vi­ sjßum ■etta me­ hilluplßssi­ vel Ý gosdeildinni en ■ar hafa gosdrykkjaframlei­endur keypt sÚr heilu hillumetrana framarlega Ý b˙­inni. Gosdrykkjaframlei­endurnir passa a­ ■a­ sÚ alltaf vel fyllt ß allar hillur, ■vÝ hßlftˇmar hillur selja illa. ŮvÝ keyra (oft ungir drengir) milli allra matv÷rub˙­a og tryggja a­ ■a­ sÚ alltaf fullar hillur, ■etta eru h÷rkuduglegt li­ sem er a­ fylla ß gosbirg­arnar ■vÝ vi­ kaupum sorglega miki­ af gosdrykkjum.
Kaupum aldrei gosdrykki ß kipputilbo­i og notum gosdrykki sparlega ef okkur er annt um heilsu okkar. Ůetta ß lÝka vi­ um sykurlausu gosdrykkina og Úg hvet ykkur a­ gera k÷nnun nŠst ■egar ■i­ fari­ Ý b˙­ina og sjß hvort a­ ■eir sem eru me­ fleiri lÝtra af Pepsi Max e­a Diet Coke Ý k÷rfunni hjß sÚu Ý kj÷r■yngd e­a ■i­ haldi­ a­ ■au sÚu vi­ gˇ­a heilsu?

Berum ßbyrg­ ß eigin heilsu og lßtum ekki b˙­areigendur e­a heildsala rugla Ý okkar me­ marka­ssetningu sinni ß ˇhollustunni. Kaupum sem oftast ferskar v÷rur sem eru bara eitt innihaldsefni eins og t.d. ßvexti, grŠnmeti, olÝur, hreint kj÷t og fisk, egg, grˇft korn og kornmeti.


Skrifa­ af Geir Gunnar Mark˙ssyni, ritstjori@nlfi.is

Geir Gunnar Mark˙sson er ritstjˇri heimasÝ­u NLF═. Hann er me­ BS prˇf Ý matvŠlafrŠ­i og MS prˇf Ý nŠringarfrŠ­i. Geir er Kˇpavogsb˙i, giftur, ß 3 dŠtur og einn hund. Hans ßhugamßl sn˙a a­ heilsu, nŠringu, hreyfingu og tˇnlist. Geir berst gegn alls kyns ÷fgum og hindurvÝsindum Ý nŠringar- og heilsufrŠ­um.

  • Alvogen


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ