NŠrum okkur ß fj÷lbreyttum mat en ekki pillum

Miki­ hefur veri­ rita­ hÚr ß ■essum vef um mikilvŠgi ■ess a­ nŠrast vel ˙r heilnŠmum, lÝfrŠnum og hollum matvŠlum Ý sta­ bŠtiefni. ŮvÝ ■a­ var til mj÷g heilbrig­ur og hraustur ma­ur ß­ur en ÷ll bŠtiefnin fˇru a­ flŠ­a um hillur apˇteka, heilsub˙­a og stˇrmarka­a.


FŠ­ubˇtarefni Ý formi vÝtamÝna, steinefna og pl÷ntuefna geta aldrei komi­ Ý sta­ alv÷ru nŠringarrÝkra matvŠla sem eru mun ÷flugri nŠring fyrir mannslÝkamann en fŠ­ubˇtarefni. Vi­ sem mannverur fŠddumst me­ tennur og meltingarveg til a­ melta fasta fŠ­u en ekki fŠ­ubˇtarefni.

Me­ ■vÝ a­ horfa ß heildarmyndina og bor­a fj÷lbreytta fŠ­u getur ■˙ fengi­ nŠgju ■Ýna af ÷llum nau­synlegum nŠringarefnum sem lÝkaminn ■arf til a­ vera heilbrig­ur og sj˙kdˇmalaus. HÚr er listi yfir matv÷rur sem vi­ Šttum a­ reyna a­ bor­a daglega til ■ess a­ fß ÷ll nau­synleg nŠringarefni.

VÝtamÝn og steinefni
VÝtamÝn eru lÝfrŠn efni sem finnast Ý dřrum og pl÷ntum. Steinefni er ˇlÝfrŠn efni jar­ar (jar­vegur og vatn). BŠ­i vÝtamÝn og steinefni eru nau­synleg fyrir e­lilega starfssemi lÝkamans.
HÚr er listi yfir vÝtamÝn og steinefni sem eru mikilvŠg fyrir gˇ­a heilsu, ßsamt ■eim matvŠlum sem ■au finnast Ý:

  • Jßrn ľ Kj÷t, fiskur, alifuglar og baunir
  • A-vÝtamÝn ľ GulrŠtur, sŠtar kart÷flur, spÝnat og grŠnkßl
  • B-12- vÝtamÝn ľ Kj÷t, alifulgar og fiskur
  • E-vÝtamÝn ľ Hnetur, frŠ og jurtaolÝa

Pl÷ntuefni
Pl÷ntuefni eru efnasamb÷nd sem koma fyrir nßtt˙rulega Ý jurtarÝkinu og mß ■ar nefna řmis andoxunarefni. Ůau eru ekki lÝfsnau­synleg en hafa heilsubŠtandi ßhrif. Matur sem er rÝkur af pl÷ntuefnum hefur sřnt sig a­ minnka lÝkur ß řmsum alvarlegum sj˙kdˇmum eins og krabbameini og hjarta- og Š­asj˙kdˇmum. Pl÷ntuefni finnast Ý ßv÷xtum, grŠnmeti, baunum og heilkorni. Pl÷ntuefnin gefa ßv÷xtum og grŠnmeti sinn einkennislit t.d. andoxunarefni­ lřkˇpen gefur tˇm÷tum rau­an lit.
HÚr er listi yfir helstu pl÷ntuefnin og Ý hva­a matv÷rum ■au finnast:

  • FlavonÝ­arľ Blßber, jar­arber, hindber og brˇmber
  • KarˇtÝnar ľ AppelsÝnugult grŠnmeti s.s. gulrŠtur, sŠtar kart÷flur og grasker
  • Lykˇpen ľ Tˇmatar
  • ═sˇflavonÝ­ar ľ Sojav÷rur eins og t.d. sojabaunir
  • Resveratrol ľ Rau­ vÝnber
  • KatekÝn ľ Te

Trefjar
Trefjar eru pl÷ntuefni sem er nau­synlegur hluti af hollu og nŠringarrÝkri fŠ­u. HÚr mß lesa grein um mikilvŠgi trefja fyrir e­lilega lÝkamsstarfssemi . LÝkaminn rŠ­ur ekki vi­ a­ melta trefjar en ■eir hafa marga heilsubŠtandi kosti s.s. a­ lŠkka slŠma kˇlesterˇli­ (LDL), stu­la a­ betri blˇ­sykursstjˇrnun og halda hŠg­um gˇ­um. Trefjar geta einnig stu­la­ a­ ■yngdartapi me­ ■vÝ a­ gera okkur mettari ■egar vi­ bor­um.
Til ■ess a­ tryggja ■a­ a­ ■˙ fßir nŠga trefja ˙r fŠ­unni, settu ■ß einhverjar af ■essum matv÷rum ß diskinn nokkrum sinnum ß dag:

  • Hř­is hrÝsgrjˇn
  • Haframj÷l
  • Bygg
  • Hnetur
  • Baunir
  • Epli
  • Blßber
  • GulrŠtur

Vertu hugmyndrÝk/ur Ý vali og matrei­slu
Sjˇddu, mauka­u, steiktu e­a grilla­u grŠnmeti­ e­a ßvextina og nota­u ■a­ me­ ÷llum mßltÝ­um. Dřf­u grŠnmetinu Ý hummus, jˇg˙rt e­a holla dressingu. Smyr­u hnetusmj÷ri ß epli e­a banana.
Prˇfa­u a­ mauka avˇkadˇ sem Ýdřfu me­ grŠnmeti e­a sem äsmyrjaô ß brau­i­.

Greinin er ■řdd og endurs÷g­ ˙t frßágreiná frß Harvard.

Skrifa­ af Geir Gunnar Mark˙ssyni ritstjori@nlfi.is

  • Alvogen


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ