Lakkrís getur veriđ lífshćttulegur segir Helga Ágústa Sigurjónsdóttir innkirtlasérfrćđingur

„Vandamáliđ er ađ lakkrís er settur í svo margar matvörur í dag ađ fólk áttar sig ekki á ţví. Flestir lćknar gera sér fulla grein fyrir hćttunum sem fylgja neyslu lakkrís, hćkkun blóđţrýstings og lćkkun kalíums í blóđi. Lakkrís í miklu magni getur orđiđ lífshćttulegur og ţađ skiptir meira máli í dag ţegar hann er kominn í alla skapađa hluti. Drykkir, eftirréttir, mjólkurvörur, annađ hvert súkkulađistykki, hálstöflur, hóstamixtúrur, dökkur bjór, te, allt er ţetta til međ lakkrísbragđi og ţannig mćtti áfram telja,” segir Helga Ágústa Sigurjónsdóttir innkirtlasérfrćđingur sem rannsakađ hefur áhrif lakkrís á heilsuna og hefur lengi talađ fyrir hćttunum af miklu lakkrísáti og ţađ ekki ađ ástćđulausu. Hún stóđ fyrir hádegisfundi á Lćknadögum um ţetta efni. 

„Lćknavísindin ţekkja tilfelli ţar sem lakkrís í dökkum bjór var ástćđa innlagnar og einnig eru ţekkt tilfelli ţar sem lakkrísbragđbćtt te var ástćđa háţrýstings hjá sjúklingi. Ţađ vantar töluvert uppá ađ fólk sé međvitađ um ţetta og rannsóknin sem ég gerđi er líklega fyrsta skammtaháđa rannsóknin á lakkrísneyslu og ţar kom greinilega í ljós ađ skammtarnir skipta máli. Einnig kom glöggt í ljós ađ ţeir sem eru međ hćkkađan blóđţrýsting fyrir, hćkka miklu meira viđ ađ borđa lakkrís en ađrir. Ţađ er ţví enn mikilvćgara fyrir fólk ađ gćta ađ sér ef ţađ er međ hćkkađan blóđţrýsting.“

Hvađ er lakkrís?

„Lakkrís er unninn úr jurt sem vex í heitum löndum og ţađ er rótin sem inniheldur lakkríssýruna og gefur lakkrísbragđiđ. Allt tóbak er litađ međ lakkríssýru til ađ fá fallegri brúnan lit á tóbaksblöđin áđur en ţau eru seld tóbaksframleiđendum. Viđ vitum ekki hvađa áhrif ţetta hefur á reykingafólk en ţekkt er sjúkratilfelli vegna tuggutóbaks sem leiddi til háţrýstings.

Lakkríssýran er mjög virkt efni og ţađ er bragđiđ af henni sem fólk sćkist eftir. Ţađ er framleitt gríđarlegt magn af lakkrísrót í heiminum og er selt í böggum til lakkrísframleiđenda. Matvćlaframleiđendur/sćlgćtisframleiđendur kaupa lakkrísrótina ţegar búiđ er ađ mylja hana í duft og ţađ er reyndar orđiđ mjög vinsćlt í dag ađ hjúpa alls kyns sćlgćti međ lakkrísdufti og ţá er ţađ gjarnan kallađ pipar. Sem er mjög villandi og auđvitađ viljum viđ lćknar ađ ţađ standi skýrum stöfum utan á umbúđum ađ lakkrís geti veriđ hćttulegur heilsu fólks en hans sé ekki bara getiđ í innihaldslýsingunni međ örsmáu letri. Einn íslenskur sćlgćtisframleiđandi lćtur koma fram á umbúđum ađ fólk međ háan blóđţrýsting eigi ađ varast lakkrís. Ţađ er til fyrirmyndar.“

Ađspurđ um magniđ sem ţurfi til ađ lakkrísát geti haft skađleg áhrif á heilsuna segir Helga Ágústa ađ 50 grömm á dag í viku geti veriđ nóg til ađ mćlanleg áhrif á blóđţrýsting og kalíum komi fram. „Ţetta svarar til um ţađ bil einnar lakkrísrúllu á dag. Og margir borđa miklu meira en ţetta af lakkrís á hverjum degi. Viđ höfum fengiđ nokkur tilfelli inn á gjörgćsludeid Landspítala ţar sem fólk er í mjög krítísku ástandi vegna lakkrístengds háţrýstings og breytingum á kalíumgildi í blóđi. Kalíumbúskapur blóđsins er mjög viđkvćmur og glugginn sem mannslíkamanum er eđlilegur er ţröngur bćđi til hćkkunar og lćkkunar og veldur hjartsláttartruflunum sem geta veriđ lífshćttulegar. Viđ höfum séđ mörg slík tilfelli ţar sem lakkrísát er orsökin fyrir alvarlega lćkkuđu kalíum í blóđi. Ţetta er mjög alvarlegt ástand ţar sem ekki er hćgt ađ leiđrétta hjartsláttartruflanirnar fyrr en búiđ er ađ leiđrétta kalíumiđ. Stundum nćst ţetta ekki og fólk hefur dáiđ vegna hjartsláttartruflana og mikils kalíumskorts.“

Segja lćknar fólki međ háan blóđţrýsting ađ ţađ megi alls ekki borđa lakkrís?

„Ţeir eiga alla vega ađ spyrja sjúklinginn ađ ţví hvort hann borđi mikinn lakkrís ţví ţađ getur einfaldlega veriđ orsökin, og ţó međhöndla ţurfi blóđţrýstinginn tímabundiđ er ađalatriđiđ ađ hćtta neyslu lakkrísins.. Blóđţrýstingurinn getur einfaldlega orđiđ eđlilegur viđ ţađ. Ég ţekki marga sjúklinga sem hafa veriđ á mörgum blóđţrýstingslćkkandi lyfjum en eftir lakkrísbindindi í ţrjá til fjóra mánuđi eru ţeir lausir viđ öll lyf og blóđţrýstingurinn orđinn eđlilegur. Ţađ tekur líkamann nefnilega ţennan tíma ađ losa út lakkrísinn. Ţetta er góđ lćknisfrćđi. Ađ greina orsökina og međ ţví ađ fá sjúklinginn til ađ breyta neysluvenjum sínum munu einkennin hverfa.“

Helga Ágústa segir ađ lakkrísneysla fólks minni stundum á reykingar eđa áfengisneyslu. „Ţađ er tilhneiging hjá fólki ađ draga úr magninu ţegar mađur spyr hversu mikinn lakkrís ţađ borđar. Mađur ţarf stundum ađ spyrja oft áđur en réttar upplýsingar fást. En ástćđan getur líka veriđ sú ađ fólk gerir sér ekki grein fyrir magninu ţví ţađ veit hreinlega ekki ađ lakkrís er í ísnum, sćlgćtinu eđa teinu. Ţess vegna er full ástćđa til ađ vekja fólk til umhugsunar um ţetta. Ţađ gildir um ţetta eins og margt annađ sem er gott, ađ ţađ er í lagi í litlu magni og međ nokkuđ löngu millibili.“

Áhrif lakkrís á líkamann

„Lakkrísinn hefur áhrif á tvö ensímkerfi í líkamanum. Hann bćlir ensím sem heitir 11beta-HSD (11β-hydroxysteroid dehydrogenasi) og međ ţví hindrar ţađ niđurbrot á virka hormóninu kortisól sem venjulega breytir ţví í óvirka hormóniđ kortisón. Međ ţessu eykst magn kortisóls ekki en helmingunartími ţess lengist og ţá getur kortisóliđ sest á saltsteraviđtakana líka, en kortisól er sykursteri, en hefur einnig sömu sćkni í viđtaka saltsterahormónsins aldósteróns og ţannig virkar lakkrísinn eins og hormóniđ aldósterón ef magn ţess eykst. Saltsteri veldur hćkkuđum blóđţrýstingi og skilur út kalíum og safnar á okkur bjúg. Lakkrísát virkar ţannig einsog viđ séum ađ taka hormón. Lakkrís bćlir líka renin-útsundrun í nýrunum sem tekur ţrjá til fjóra mánuđi ađ leiđrétta.“

En hvađ varđ til ţess ađ Helga Ágústa fékk ţennan brennandi áhuga á lakkrís? . . . LESA MEIRA 

 

 

 

 

 


Athugasemdir


Svćđi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg á Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile útgáfa af heilsutorg.com
  • Veftré