Gulrætur
Í gulrótum er mikið af litarefniu karóten og því stærri og litsterkari sem ræturnar eru, þeim mun meira karóten er í þeim. Karóten breytist yfir í A-vítamín í líkamanum, sem meðal annars er mikilvægt fyrir sjónina, húðina og slímhimnur líkamans. Auk þess er í gulrótum B- og C-vítamín ásamt mikilvægum steinefnum eins og kalíum, kalki, járni og fosfór.
Gulrætur flokkast sem rótargrænmeti
Gulrætur voru komnar í ræktun á Norðurlöndum á 17. öld en gulrætur flokkast sem rótargrænmeti ásamt gulrófum, sellerírót og rauðrófum. Rótargrænmeti er vökvaminna og orkuríkara en til dæmis kál og tómatar. Gulrótum má skipta í tvo hópa, fljótsprottnar og seinsprottnar en þær fyrr nefndu eru mest í ræktun til sumarsölu en þær síðar nefndu til geymslu í vetrarsölu.
Fljótsprottin afbrigði geymast stutt. Algeng afbrigði í ræktun eru Napoli, Nelson og Alamo sem eru fljótsprottin en Panther og Newburgh til geymslu. Hér á landi er eingöngu ræktaðar ílangar gulrætur en til eru fjölmörg afbrigði sem eru mismunandi að lögun og lit.
Í gulrótum er mikið af litarefniu karóten og því stærri og litsterkari sem ræturnar eru, þeim mun meira karóten er í þeim. Karóten breytist yfir í A-vítamín í líkamanum, sem meðal annars er mikilvægt fyrir sjónina, húðina og slímhimnur líkamans. Auk þess er í gulrótum B- og C-vítamín ásamt mikilvægum steinefnum eins og kalíum, kalki, járni og fosfór.
Geymsla
Gulrætur geymast almennt vel. Best er að geyma þær við 0-2°C og mikinn raka því þeim hættir mjög til að tapa vatni. Þær eiga ekki að standa í birtu því þá verða þær grænar og etýlen (etýlen er lofttegund sem myndast í grænmeti og ávöxtum) gerir þær beiskar á bragðið.
Við lengri geymslu er betra að geyma gulrætur lausar í plastfóðruðum kössum heldur en í litlum plaspokum. Við þær aðstæður er ekki eins mikil hætta á að raki þéttist utan á rótunum og valdi votrotnun.
Ef einungis á að geyma gulrætur í skamman tíma er ágætt að hafa þær í götuðum plastpokum, þeim sömu og þær eru seldar í. Fylgist vel með því að ekki verði rakaþétting innan í þeim og fjölgið götunum ef það gerist.
Notkun
Gulrætur má nota á mjög fjölbreytilegan hátt, bæði hráar eða soðnar og einnig má gera úr þeim gulrótarsafa. Þær eru góðar með flestum köldum og heitum réttum. Henta einkar vel með fiski og fiskréttum og má nota í kökur, súpur og pottrétti, svo eitthvað sé nefnt. Hægt er að leggja þær í kryddlög, brúna í sykri og ofnsteikja, t.d með lambasteik.
Einnig er tilvalið að rétta litlum fingrum gulrót að narta í.
Má frysta gulrætur?
Já, ef þær hafa verið soðnar í 3-4 mínútur. Hins vegar er óþarft að mæla með því, íslenskar gulrætur eru fáanlegar allt árið á hagstæðu verði.
|
Innihald í 100 g |
Vatn 89 g |
|
Næringargildi í 100 g |
|
|
Orka |
141 kj |
|
33 kcal |
|
|
Fita |
0,4 g |
|
Þar af mettuð |
0,08 g |
|
Kolvetni |
5,5 g |
|
Þar af sykurtegundir |
4,7 g |
|
Trefjar |
2,7 g |
|
Prótein |
0,7 g |
|
Salt |
0,03 g |
|
NV* |
||
|
A vítamín |
588 µg |
70% |
* Hlutfall af næringarviðmiðunargildum