B12 vÝtamÝnskortur

B12 vÝtamÝnskortur
B12 vÝtamÝnskortur

Hva­ er blˇ­leysi vegna skorts ß B12 vÝtamÝni?

Blˇ­leysi er af v÷ldum skorts ß rau­um blˇ­kornum. Hlutverk ■eirra er a­ taka upp s˙refni Ý lungunum og skila ■vÝ til frumna lÝkamans. B12 er nau­synlegt til framlei­slu rau­u blˇ­kornanna sem og Ý taugakerfinu en B12 skortur getur leitt til ˇ■Šginda frß taugafrumum m.a. Ý formi taugabˇlgu og vitglapa (andlegrar hnignunar ľ dementia). Skortur ß B12 ver­ur yfirleitt vegna ■ess a­ lÝkaminn getur ekki unni­ B12 ˙r fŠ­unni e­a vegna skorts ß B12 Ý fŠ­unni. HŠgt er a­ bŠta upp skortinn me­ B12 sprautum annan til ■ri­ja hvern mßnu­. Ůetta er algengast hjß rosknu fˇlki.

Orsakir B12 vÝtamÝnskorts

  • Skortur ß efninu "Intrinsic Factor", sem er framleitt Ý maganum, er algengasta ors÷k skorts ß B12. Hlutverk efnisins er a­ flytja B12 ˙r fŠ­unni og inn Ý blˇ­rßsina. Orsakir skorts ß Intrinsic Factor eru:
  • Myndun mˇtefna gegn ■eim frumum sem framlei­a Intrinsic Factor. Ůessar frumur deyja og me­ tÝ­ og tÝma ■rˇast B12 skortur og blˇ­leysi vegna ■ess sem nefnist blˇ­hvarf (pernicious anemia).
  • Magasßr og magakrabbamein geta teki­ svo miki­ plßss Ý maganum a­ fj÷ldi frumna sem framlei­a B12 ver­ur of lÝtill.
  • Sj˙kdˇmar Ý smßgirni og fylgikvillar skur­a­ger­a ß smßgirni geta leitt til ■ess a­ innra yfirbor­ garnanna ver­ur of lÝti­ til a­ nŠgilegt magn B12 intrinsic faktor frßsogist.
  • Rangt matarŠ­i ■ar sem lÝti­ er um fisk, kj÷t og mjˇlk.
  • Aukin ■÷rf, t.d. vegna ■ungunar e­a vegna mikils blˇ­taps.

Hver eru einkennin?

  • Fyrstu einkennin eru ■reyta, ÷r hjartslßttur, and■yngsli og svimi.
  • Ef blˇ­leysi­ er mj÷g miki­ getur fˇlk fundi­ fyrir hjartakveisu, h÷fu­verk og verkjum Ý fˇtum vi­ gang vegna lÚlegs blˇ­flŠ­is (heltik÷st ľ claudicatio intermittens).
  • Ůar a­ auki eru m÷rg einkenni sem benda til skorts ß B12: rau­, ert og jafnvel slÚtt tunga, minnka­ brag­skyn, meltingar÷r­ugleikar, vindgangur og breyttar hŠg­avenjur, jafnvel me­ ni­urgangi.
  • Skortur ß B12 kemur einnig ni­ur ß taugafrumunum sem hefur ßhrif ß h˙­skyn og minnkar titringsskyni­ (sem ma­ur prˇfar me­ tˇnkvÝsl). Ůegar ß lÝ­ur koma fram gang- og samhŠfingartruflanir ßsamt stjarfal÷mun (Spastic paralysis).
  • Einkennin geta einnig veri­ andleg svo sem minnisleysi, ■unglyndi og vitgl÷p (Dementia).
  • Hjß sumum einstaklingum geta fyrstu einkenni veri­ frß taugakerfinu.

Hva­ er hŠgt a­geratil a­ for­ast skort ß B12?

  • Hafa matarŠ­i fj÷lbreytt.
  • Vera ß var­bergi ef a­rir fj÷lskyldume­limir ■jßst af blˇ­hvarfi e­a eftir skur­a­ger­ ß maga e­a smßgirni.

Hvernig greinir lŠknirinn vÝtamÝnskort ß B12 og blˇ­leysi?

  • Fyrst gengur hann ˙r skugga um hvort um blˇ­leysi sÚ a­ rŠ­a.
  • Me­ blˇprufusvarinu fylgir lřsing ß ˙tliti rau­u blˇ­kornanna sem undir ■essum kringumstŠ­um eru ˇe­lilega stˇr en e­lilegur ß litinn.
  • Me­ blˇ­sřninu er hŠgt a­ mŠla hvort B12 magn hafi minnka­.
  • Ůar nŠst er ors÷k blˇ­leysisins fundin og athuga­ hvort um blˇ­hvarf sÚ a­ rŠ­a e­a hvort ors÷k skortsins sÚ af ÷­rum toga. Til a­ ganga ˙r skugga um ■etta er ger­ rannsˇkn ß sj˙krah˙si svokalla­áSchillings-prˇf. Me­fer­in byggist ß ni­urst÷­um prˇfsins en yfirleitt er nau­synlegt a­ gefa B12.

Batahorfur

  • ┴n me­fer­ar lei­ir sj˙kdˇmurinn til dau­a.
  • LŠkning fŠst me­ ■vÝ a­ upprŠta ors÷kina e­a bŠta upp vÝtamÝnskortinn me­ sprautum. Ef byrja­ er of seint ß me­fer­ er hŠtta ß skemmdum ß taugakerfi.
  • Auknar lÝkur eru ß magakrabbameini hjß sj˙klingum me­ blˇ­hv÷rf (pernicious anemia)

Hva­ er til rß­a?

  • Fj÷lbreytt fŠ­i.
  • Fylgjast me­ einkennum og leita lŠknishjßlpar ver­i ■eirra vart.

Hva­ getur lŠknirinn gert?

  • Hann sko­ar sj˙klinginn og gerir ■Šr rannsˇknir sem me­ ■arf og sÝ­an tekur me­fer­ vi­.
  • Hann gefur sj˙klingi B12 vÝtamÝnsprautur.

Heimildir: doktor.is

á

  • Alvogen


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ