Velviljaar bakterur, er a til?

Vrunar fr rnu innihalda probiotics
Vrunar fr rnu innihalda probiotics

Velviljaar bakterur og gerlar, ru nafni probiotics, eru vanmetin heilsubt sem leyna sannarlega sr rtt fyrir sm sna.

Hva eru probiotics?

Fjldinn allur af mismunandi bakterum, sem sumir vilja fremur kalla gerla, lifa umhverfinu en ekki sur lkama okkar. r geta veri bi veri gar og slmar en sem betur fer er varnarkerfi lkamans vel innstillt inn a nota sr alla kosti velviljuu bakteranna til a verjast eim slmu.

Auk ess a vinna gegn vinveittum bakterum hjlpa r velviljuu okkur a brjta niur fu til a mynda fitusrur og frsoga nringarefni. misskonar mjlkursrugerlar eru dmi um velviljaar bakterur/gerla ea hagsta ramaflrustofna, sem einnig ganga undir nafninu probiotics. eir eru andstaa antibiotics (sklalyfja). Helstu mjlkursrugerlarnir eru lactobacillus, bifidobacterium bifidum og Lactobacillus GG er aallega a finna meltingarvegi, vagkerfi og kynfrum.

eir hjlpa einnig til vi a halda skefjum sjkdmum ea einkennum s.s. hsjkdmum og ofnmi, tannskemmdum, sveppaskingum, ristil- og armabgum, ndunarfrasjkdmum, vaxtartruflunum barna svo og a vinna gegn helstu heilsufarstengdu vgestum ntmasamflags a er offitu, sykurski, hjarta- og asjkdmum.

Annar hugaverur gerill af svipuum toga er Lactobacillus rhamnosus GG en snt hefur veri fram gagnsemi hans fyrir heilbriga meltingu, verndun slmhar meltingarvegarins, hann geti sporna gegn harlfi og komi veg fyrir niurgangspestir ar meal niurgang kjlfar feralaga framandi slir (travelers diarrhea). Einnig a styja vi armaflruna bi daglegu lfi og tengslum vi sklalyfjainntku.

Lactobacillus rhamnosus GG hefur einnig veri rannsakaur tengslum vi hrif hans nmiskerfi og ar me bein og bein tengsl vi ofnmi og exem til a mynda hj brnum. Anna er snr a brnum er a snt hefur veri fram a au leiksklabrn sem f Lactobacillus rhamnosus GG f sur kvef og jafnvel ara ndunarfrasjkdma samanbori vi nnur brn.

nnur jkv hrif sem tali er lklegt a Lactobacillus rhamnosus GG hafi jkv hrif eru Crohns sjkdmur, gigt, magasr, og mgulega einhver vernd gegn tannskemmdum, ristilkrabbameini og vagfraskingu

Mjlkursrugerlar gegn mjlkursykursoli

hugavert er hvernig mjlkursrugerlarnir geta gagnast eim sem eru me mjlkursykursol en gerlarnir eru frir um a brjta niur mjlkursykur (laktsa) bi mjlkurvrunni sem eir eru settir , til a mynda drykkjarmjlk, jgrt og n sast skyr sem allt er boi slenskum matvrumarkai en einnig meltingarveginum egar eir hafa ferast alla lei anga. Niurbrot mjlkursykrinum er reyndar elilegur hluti framleisluferilsins egar mjlk er sr og verur a jgrt ea skyri

Probiotics, fyrir hverja

Almennt henta probiotics llum aldurshpum og ar sem a er ekki lyf heldur hluti af matvru er dagleg neysla eirra rugg, jafnvel mjg skileg eins og fram kemur essari grein. eir geta me varnarverkun sinni eflt mtstuafl lkamans gegn skingum og pestum, einnig vegna lags daglegu lfi vegna feralaga og reglu svefni og matari. Probiotics eru v sjlfsagur hluti af daglegu, hollu matari.

Tengsl baktera vi roska nmiskerfisins

roski og efling nmiskerfis barna er mjg h bakteruflru meltingarvegi og tengist a jafnvel v hvort brn fast me hefbundnum htti ea me keisaraskuri. Vita er a bakterur meltingarvegi eru grarlega margar og allt a tfalt fleiri en frumur lkamans og samspil essara baktera og slmharinnar rmum hefur greinileg hrif a a nmiskerfi roskist me elilegum htti auk ess a hafa hrif a hvort au f astma ea barnaexem.

hugavert er a barnshafandi konur sem komnar eru a fingu en jst sjlfar af einhverskonar ofnmi gera brnum snum gagn og vernda au gegn exemi sar lfsleiinni me v a taka inn probiotics.

Helstu tegundir probiotics?

Lactobacillusacidophilus (L. acidophilus) er lklega ekktasta og mest notaa velviljaa bakteran auk Bifidobacterium bifidum en saman eru r notaar misskonar mjlkurvrur sem f einkennisstafina ea vibtarheiti AB-. Fyrir sem eru srlega hugasamir eru fleiri tegundir probiotics Streptococcus thermophilus, Saccharomyces boulardi, L. bulgaricus, L. casei, L. reuteri, Lactobacillus GG og Bifidobacterium longum.


Hvernig vinna probiotics

Milljnir baktera eiga sr samasta meltingarvegi og leggngum ar sem r velviljuu vernda gegn sjkdmum og neikvum hrifum eirra slmu. r velviljuu vinna meal annars ann htt a r framleia tilteki efnasamband, eitt ea fleiri, sem slmu bakterurnar rfast illa ea ekki . Dmi um etta er egar L. acidophilus brtur niur fu meltingarveginum og framleiir vi a mjlkursru (lactic acid) og vetnisperox (hydrogen peroxide).

Tengsl probiotics vi sklalyfjagjf

kjlfar ess a ntma samflagi er miki nota af breivirkum sklalyfjum, og v miur erum vi slendingar ar engir eftirbtar, m greina aukningu sklalyfjanmi og hafa margir af v miklar hyggjur.

Sklalyf (antibiotics) brjta niur allar bakterur meltingarveginum hvort sem r eru gar ea slmar. Vi a skapast jafnvgi sem arf a leirtta og getur lkaminn gert a sjlfur mislngum tma. Anna sem er tilvali og hraar ferlinu svo um munar er a bora mjlkurafur sem inniheldur probiotics ea taka inn ar til ger fubtarefni. Slkt byggir upp og viheldur velviljuum bakterum/gerlum sem eyast vi sklalyfjainntkuna. Vi breivirka sklalyfjagjf er vita a slmu bakterurnar fjlga sr miki kostna eirra gu sem undirstrikar enn frekar gildi ess a taka inn mjlkursrugerla kjlfar sklalyfjagjafar.

Inntaka gerlategundunum Saccharomyces boulardi og Lactobacillus GG eru taldar vera hrifarkastar til a sporna gegn niurgangi hj fullornum kjlfar sklalyfjameferar.

Hvar finnast probiotics?

Margir taka probiotic gerla, oft nefndir AB gerlar, inn a staaldri og aallega me v a bora mjlkurvru me AB gerlum dmi um slk matvli eru skyr, jgrt, AB-mjlk, LGG-mjlkursrugerlar og einnig ostur. Mjlkurvrur me slkum gerlum flokkast sem markfi sem ir a varan inniheldur einhverja tiltekna heilsubtandi eiginleika. Arar futegundir sem innihalda velviljaar bakterur er miso og tempeh sem er gerju sojaafur upprunnin fr Jvu Indnesu.

Bestu uppspretturnar

Hgt er a f probiotics misskonar formi (fljtandi, urrka, frosi, duft, tflur) og af msum gum. Best er a geyma kli. Fyrir sem hyggjast taka probiotics me sr feralg er skilegt a velja tegund sem olir a geymast utan klis.

Prebiotics

Til vibtar vi probiotics rleggja sumir svokallaa prebiotics. etta eru vatnsleysanlegar trefjar sem finnast sumum matvlum og btiefnum sem m.a. hjlpa probiotics a lifa gu lfi meltingarveginum. Dmi um etta eru svokllu fructo-oligosaccharides (FOS) stundum kalla heilsutrefjar og inuln (fructan), kolvetnisgjafi sumum tegundum af vxtum og grnmeti sem styja enn frekar vi meltinguna og nmiskerfi. ber a hafa huga a ekkt eru nokkur tilfelli ofnmislosts vegna neyslu inulns. Prebiotics m finna hveitikli, byggi og hveiti, hvtlauk, lauk, blalauk, aspas og bannum.

Brjstamjlk inniheldur fjldan allan af nringarefnum og rum efnum sem snt hefur veri fram a su nausynleg fyrir barni, roska ess og vellan. Svo og varnir gegn sjkdmum bi skingum snemma lfsleiinni svo og lfsstlstengdum sjkdmum sar vinni. Stofnun armaflrunnar hj ungabrnum er mjg tengd v hvort a brjstamjlk ea tilbnar mjlkurblndur vera fyrir valinu. Brn sem f brjstamjlk byggja upp armaflru sem er rk af bifidobacteria og lactobacilli. Einnig njta au gs af prebiotic hrifum af vldum oligosaccharides sem eru eitt af megin efnum brjstamjlkurinnar. essi oligoaccharides meltast aeins a hluta til smrmunum en egar au koma niur ristilinn taka au tt a byggja upp armaflruna.

Eftirfarandi heilsutengdir ttir tengjast notkun probiotics

Gegn skingum xlunarfrum kvenna

Nokkrar rannsknir hafa snt fram a nota megi velviljaar bakterur til a vinna gegn einkennum leggngum sem tengd eru neikvum bakterum og skingum af eirra vldum, L. Acidophilus er nefnt srstaklega essum efnum. Einnig sndu nokkar rannsknir fram jkv hrif af neyslu jgrtar sem innihlt acidophilus gerla. Ekki hefur veri snt fram me rannsknum a notkun velviljara baktera gagnist gegn sveppaskingum leggngum svo a vsbendingar su uppi um a og a margar konur hafi reynt slkt gegnum tina.

hrif gegn niurgangi

Tengsl probiotics vi niurgang af msum toga hefur veri rannsakaur nokku vel. Til a mynda dr verulega r httu niurgangi hj sjklingum sjkrahsum sem undirgengust sklalyfjamefer egar eir fengu probiotics tvisvar dag mean meferinni st og eina viku eftir. Einstaklingar me krabbamein ristli og endaarmi sem undirgangast krabbameinsmefer eru lklegri til a f niurgang, sjkrahsdvl eirra styttist og sjaldnar arf a draga r lyfjamefer vegna niurgangs fi eir Lactobacillur rhamnosus og Lactobacillus GG.

Ekki er samrmi milli alla rannsknarniurstana hvort velviljaar bakterur gagnist me yggjandi htti gegn niurgangi kjlfar matarskinga sem feramenn vera gjarnan fyrir. Tegundirnar Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus GG og Lactobacillus acidophilus hafa aallega veri nefndir essu sambandi og hafa reynst gtlega bi til a fyrirbyggja og hindra skingar.

Lactobacillus GG gti gagnast vi a fyrirbyggja ea mehndla niurgang brnum vegna skingar en probiotics eru mest gagnlegar til a mehndla svokallaan rotavirus niurgang hj brnum. Stundum er probiotics nota til a mehndla ungabrn me magakveisu (colic) me 100 milljn CFU daglega 3-4 vikur en nausynlegt er a a s undir handleislu lknis ea menntas heilbrigisstarfsmanns.

Anna:

Einnig er probiotics nota til a fyrirbyggja kvefpestir hj fullornum og brnum leiksklaaldri svo og vi mehndlun vagfraskingum og gegn magasrsbakterum (Helicobacter pylori) hj fullorunum.

Velviljaar bakterur tengjast einnig eftirfarandi heilsufarsttum

* Bta meltingu og bla niur vxt skilegra baktera.

* Vinna gegn krnskri hgatregu.

* Draga r einkennum og bta lan eirra sem jst af heilkenni ristilertingar (irritable bowel

syndrome, IBS) og hefur lactobacillus reynst vel en ekki arir probiotics. Einnig gegn

blgusjkdmum meltingarvegi, til a mynd Crohns sjkdmnum (garnablgusjkdmur) og

sraristilblgu (ulcerative colitis).

Lactobacillus, Bifidobacterium og strepotcoccus virast gefa besta raun fyrir Crohns sjklinga.

* Bta ol gegn mjlkursykri fyrir sem ola hann illa.

* Rannsknir hafa snt fram gildi ess a neyta mjlkurafura sem innihalda gerla af ttinni

Lactobacillus ea Bifidobacterium og a r geti stutt vi nttrulegt varnarkerfi lkamans. Dmi

um slkar vrur eru skyr, jgrt, srmjlk, drykkjarmjlk og ostur.

* Draga r httu frjkornaofnmi.

* Nota gegn exsemi, hvandamlum (unglingablum) o.f.l.

* Lkka htt klesterl, samhlia hollu matari og bttum lfshttum.

Leibeinandi dagskammtar af probiotics

Brn og ungabrn:
Leiti ra hj barnalkni vegna notkunar fubtarefnum.

Fullornir:

Lesa vandlega leibeiningar umbum en nota eftirfarandi vimi til hlisjnar.

Notkun probiotics fyrir barnshafandi konur og konur me barn brjsti er mgulega rugg.

Til a hindra og mehndla niurgang: 1-2 billjnir CFUs (colony forming units) dag.

Til a vinna gegn sveppaskingum leggngum: Hgt er a nota srstaka stla en sumir rleggja samsvarandi notkun venjulegum hylkjum sem er ekki rlagt samkvmt lknisfrinni. Hylkin eiga a fara munninn. ALDREI skildi nota prebiotics leggng.

Til a vihalda og efla heilbrigi meltingarvegarins hlja rleggingar upp 1-15 billjnir CFU dag. Ef a tilgangurinn er a hindra niurgang vegna sklalyfjameferar er rlagt a taka a 2-3 klst. eftir sklalyfjatku degi hverjum.

Varnaror

eir sem taka lyf urfa a rfra sig vi sinn lkni varandi inntku probiotics eins og vi um ll fubtarefni.


staner s a fubtarefni og probiotics geta mgulega haft hrif virkni lyfja, og dregi r, hindra og auki hrif lyfjanna. Til a mynda lyf sem draga r virkni nmiskerfisins getur auki httu skingum. eir sem taka inn lyfin sulfasalazine og

Einnig ttu eir sem undirgangast lyfjamefer vegna krabbameins a kynna sr mjg vel hj snum lkni hvort a probiotics su skileg mean mefer stendur. Einnig er tali a eir sem eru me gervihjartaloku ttu ekki a nota probiotics vegna mgulegrar httu skingu.sklalyf ttu undantekningarlaust a rfra sig vi sinn lkni varandi notkun probiotics samhlia lyfjunum.

Flestir ttu a geta teki inn Lactobacillus acidophilus. Hins vegar gtu eir sem taka inn 1-2 billjnir dag fundi fyrir uppembu og vindverjum auk niurgangs. v er mealhfi best hr sem annarsstaar.

hugavert er a skoa hvaa einkunn Lactobacillus fr hj Natural Medicines Comprehensive Database rtt fyrir a a s neitanlega ekki alger stafesting lknisfrilegri gangsemi.

Lklega hrifarkt:

Mefer gegn niurgangi hj brnum vegna rotavirus: + Bifidobacterium

Komast lklega yfir einkennin um a bil hlfum degi fyrr en ell.

Mefer: A.m.k. 10 billjnir CFU fyrstu 48 klst.


Mgulega hrifarkt:

Hindra niurgang hj brnum sklalyfjakr: Lactobacillus GG

Hindra niurgang hj sjklingum sklalyfjakr:Lactobacillus casei,Lactobacillus bulgaricus,Streptococcus thermophilus

Vinna gegn niurgangi feralgum: Lactobacillus rhamnosus,Lactobacillus GG

Hindra niurgang vi krabbameinslyfjagjf: Lactobacillus rhamnosus,Lactobacillus GG

Magakveisa ungabrnum: Lactobacillus reuteri

Lungnaskingar 1-6 ra brnum: Lactobacillus GG,Lactobacillus acidophilus,Bifidobacterium

Sraristilblga (Colitis ulcerosa): Lactobacillus,Bifidobacterium,Streptococcus

Heilkenni ristilertingar (IBS): Bifidobacterium

Sveppasking leggngum: Lactobacillus acidophilus,Lactobacillus gasseri,Lactobacillus rhamnosus

Hindra og mehnda exem (atopic dermatitis): Lactobacillus reuteri

Hj brnum me mjlkurofnmi: Bifidobacterium,Lactobacillus rhamnosus


Mgulega engin hrif

Sveppasking leggngum eftir sklalyfjakr: Lactobacillus

Chrons sjkdmur (garnablgur)

Mjlkursykursol

Frekari rannskna er rf til a hgt s a meta me yggjandi htti gildi notkunar probiotics vi eftirfarandi:

vagfraskingar hj konum

Almenn meltingartengd vandaml

Htt klesterl

Mjlkursykursol

Lyme sjkdmurinn

Hives

Unglingablur

Krabbamein

Stuningur vi nmiskerfi

Hindra skingar hj sjklingum ndunarvl

A lokum:

v miur standast ekki allar upplsingar sem birtast umbum fubtarefna um magn og innihald en a er n svo oft annig v miur. Einnig hafa fundist vinveittar bakterur blndunum sem ttu alls ekki a vera ar.

Varandi matvli sem innihalda probiotics vri jkvtt a umbum eirra standi vimiunargildi gerlamagns 100 ml til a hgt s a tta sig heildarmagni ess sem teki er inn daglega.

Eins og ur segir eru velviljuu bakterurnar hluti af heilbrigi lkamans og v geta r ekki anna en veri til bta. Hgt er a taka r inn samhlia neyslu mjlkurvrum til a mynda me skyri, jgrt, AB-mjlk og osti, ar er skyri a btast ntt hpinn vi r hefbundnu vrur sem ur ekktust.

Mjg jkvtt er a n m velja r fjlbreyttum flokki mjlkurvara sem uppfyllir krfur og arfir eirra sem ola ekki mjlkursykurinn en vilja njta allra kostanna sem mjlkurvrur geta veitt og haft matari sitt tiltlulega fjlbreytilegt.

Greinarhfundur: Fria Rn rardttir,Nringarrgjafi B.S.c : Nringarfringur M.S.c :rttanringarfringur

Heimildir og tarefni:
Coppa, Giovanni V; Bruni, Stefano; Morelli, Lorenzo; Soldi, Sara; Gabrielli, Orazio.

Probiotics, Prebiotics, and New Foods. The First Prebiotics in Humans: Human Milk

Oligosaccharides. Journal of Clinical Gastroenterology. July 2004, volume 38, issue pp S80-S83

Lactobacillus acidophilus. University of Maryland medical center.

Lactobacillus. Medline plus

Vilhjlmur Ari Arason. Gu gjarnir mti eim slmu. Eyjan oktber 2010.

http://blog.pressan.is/vilhjalmurari/2010/10/12/godu-gaejarnir-a-moti-theim-slaemu/

www.ms.is/Naering-og-heilsa/Markfaedi/LGG/

www.isapp.net International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics

www.naturaldatabase.therapeuticresearch.com


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr