Sveppaskingar ftum og tnglum

ll viljum vi hafa heilbrigar ftur og tr
ll viljum vi hafa heilbrigar ftur og tr

Hva er sveppasning sem kemur ftur og tneglur? etta er hvimleiur kvilli sem margir urfa a berjast vi og hrna eru afar frandi upplsingar um hvernig best er a vita hvort um sveppaskingar ftum og tnglum s a ra og hvernig best er a losna vi ennan kvilla.

etta er heldur ekkert sem arf a fela ea vera feimnisml. a geta allir fengi ftsveppi og sveppaskingar tneglur.

Orsakir, tni og httuttir

msar rverur lifa og lkama okkar undir elilegum astum en valda okkur ekki skaa, og sumum tilvikum eru r beinlnis gagnlegar. rum tilvikum geta rverur fjlga sr um of og valda skingum sem geta skaa okkur. meal essara rvera eru msar bakterur og sveppir. Skipta m sveppum lkama okkar hsveppi (dermatophytes) sem orsaka ftsveppi og gersveppi (t.d. candida albicans), en eir sarnefndu orsaka sjaldan ftsveppi.

Oftast sjst ftsveppir hj yngra flki en eir eru frekar sjaldgfir fyrir kynroska. Af sveppaskingum h eru ftsveppir algengastir. Oft eru arar sveppaskingar samtmis til staar, svo sem sveppir nra ea naglasveppir. Sveppirnir urfa hita og raka til a rfast vel. Slkar astur eru t.d. til staar nra og ftum srstaklega milli ta. Gott hreinlti og urr h ftum og milli ta dregur annig r lkum ftsveppum. Dmi um astur sem auka lkur ftsveppum eru m.a. lokair skr, jafnvel rttaskr, langvarandi raki h t.d. eftir sendurtekin b, en einnig m nefna ltil sr ea sprungur t.d milli ta, vi neglur ea iljum. gegnum slk sr komast sveppir auveldar inn hina og valda skingu.

hefur einnig veri snt fram a flestum tilvikum byrja naglasveppir sem sking aliggjandi h sem san berst neglurnar. Knnun sem framkvmd var hrlendis sundstum sndi a fjri hver karlmaur og um 15% kvenna voru me stafestar sveppaskingar tnglum. Ef eingngu var liti til einkenna sem benda eindregi til sveppaskinga, ekki vri hgt a stafesta skinguna, var essi tala 42% hj krlum og 35% hj konum.

Nleg knnun meal atvinnumanna krfubolta Bandarkjunum (NBA) sndi a 89% af leikmnnunum fengu sveppaskingar tneglur einhvern tma ferlinum. Eru miklar lkur a slkar skingar dragi nokku r leikgetu eirra. Sveppaskingar geta veri smitandi vi beina snertingu skts svis ea vi notkun skfatnaar og sokka sem eru me sveppum . Sama gildir um glf sturtuklefum, bningsherbergjum og umhverfi sundlauga. Til a slkt smit geti tt sr sta arf hin a vera mttkileg eins og ur er sagt. Ftsveppir eru oft langvarandi vandi og koma iulega aftur a mefer heppnist vel upphafi.

Einkenni

Yfirleitt smitast hin ftunum fyrst og san kemst skingin neglurnar. Mikilvgt er a mehndla sveppina essu stigi og fyrirbyggja a neglurnar skist. Oft er skingin bi nglum og hinni.

H

- Kli, svii, stingir h eim stum sem skingin hefur n ftfestu.
- Rau tbrot, ltlar blur, flgnun iljum og hlum, lfum, svi milli ta og fingra og nglum.
- Roi og blga h
- Blrur ea opin h, vessandi tbrot , skorpa/hrur
- urrkur me sprungum og hreistri

NEGLUR

- Litabreytingar. ll ea hluti naglarinnar er hvt/gul/rau/brn.
- ykknun naglpltu
- ykknun undir ngl og gjarnan hreistur
- Nagllos

Greiningaraferir

Greiningin byggir fyrst og fremst tliti har og nagla. Greiningin er san stafest me rktunum.

- Skafsni fr h ea nglum teki svepparktun.
- Skoun sni smsj en svepparir sjst oftast vel vi slka skoun

Mefer

Stundum lknast ftsveppir af sjlfu sr vi a hinni er haldi urri, etta sjaldan vi um naglasveppi. Venjulega eru notair sveppaburir kremformi. Slk krem eru borin hina milli ta og iljar 1-3 vikur, eftir v hversu tbreidd skingin er og hvaa tegund burar er notu. Ef sking iljum er tbreidd dugar mefer me kremi ekki alltaf og arf a gefa tflumefer 1- 4 vikur. Ef skingin er komin neglurnar dugir sjaldnast minna en riggja mnaa mefer. Almennt er rangur meferar gur en s einstaklingurinn nmur fyrir smiti arf oft lti til a smitast aftur. v eru fyrirbyggjani agerir mikilvgar.

Fyrirbyggjandi agerir

Gott almennt hreinlti er mikilvgt, en srstaklega arf a halda ftum urrum og urrka sr vel einnig milli ta. Mikilvgt er a skipta daglega um sokka. vo arf handkli milli notkunar en sveppir ola ekki vott vi 60C hita me vottaefni. sumum tilvikum m nota pur iljar og milli ta, en a dregur sig raka. Einnig er til pur sem inniheldur sveppalyf og getur a gert frekara gagn. urrkandi pur ftur einkum vi um sem stunda almenna bastai og rttasali ea f oft sveppaskingar. Oft er rlagt a nota batfflur egar fari er sturtu og bningsklefum. Gagnsemi ess er ekki snnu. Skfatnaur skal vera annig a hann lofti vel. Gott getur veri a skipta um sk daglega annig a eir ni a orna vel milli notkunar.

Ef einstaklingurinn er mjg nmur fyrir smiti og hefur reynslu af endurteknum skingum m nota sveppakrem fyrirbyggjandi, t.d. vikulega. Ef skingin hefur n kjlfestu hinni er mikilvgt a mehndla hana sem fyrst til ess a koma veg fyrir a sveppurinn ni a skja neglurnar. Ef neglurnar n a skjast arf oftast tflumefer. flestum tilvikum ngir a mehndla sveppaskinguna hinni me Lamisil kremi daglega 1 viku.

Upplsingar fengnar fr Hlknastinni Smratorgi og HR er heimasan eirra.


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr