Baunir matarger - afar haldgur frleikur um hinar msu tegundir af baunum

a er ekki a stulausu a baunir hafa veri notaar matseld undanfarin 10.000 r.

Baunir eru sneisafullar af nringarefnum bor vi tefjar, prtein, kalsum og jrn. essi nringarefni lkka klesterl, stula a jafnvgi blsykurs og hjlpa bartturnni vi hjartasjkdma.

rva r einnig og bta meltinguna.

Matarger me baunum er bi auveld og fjlbreytt. Baunir m nota spur og salt, pottrtti, bkur og buff svo ftt eitt s nefnt. Margir kjsa einnig a skipta kjti og fiski t sta fyrir baunir.

Baunir eru mist seldar foreldaar dsum ea urrkaar. Foreldaar baunir arf a sa og skola fyrir notkun. urrkaar baunir arf a leggja bleyti ur en r eru matreiddar. Rauar, brnar og grnar linsubaunir eru undantekning essu ar sem raun er ng a skella eim beint t spuna ea pottrttinn og sja me. Reikna m me a urrkaar baunir tv- til refaldist a mli vi suu. a ir a 1 bolli af urrkuum baunum verur a 2-3 bollum af sonum baunum. urrkaar baunir geymast ekki endalaust, r orna enn meira me tmanum og endanum er sama hve lengi r eru sonar, r vera aldrei almennilega meyrar.

Baunirnar eru lengur a sja og vera seigari ef salt ea eitthva srt (t.d. tmatar, strnsafi ea edik) er sett pottinn ur en r eru byrjaar a meyrna. Suutminn lengist lka ef baunirnar eru gamlar og arf oft a bta vi meira vatni. Gott er a setja 1 msk. af smjri ea olu pottinn um lei og baunirnar, freya r minna og sja sur upp r en ella. Lti baunartti ekki bullsja, bara malla vi vgan hita

Almennt um baunir/linsur og mefer eirra

  • Yfirfari baunirnar og fjarlgi skemmdar baunir ea steina sem oft finnast inn milli baunanna.

  • Skoli baunirnar vel ur en r eru lagar bleyti.

  • Baunir urfa a liggja bleyti 10-20 tma ur en r eru sonar, eftir tegundum (sj tflu).

  • Linsur arf ekki a leggja bleyti fyrir suu.

  • egar baunir eru lagar bleytiarf3-4 hluta af vatni fyrir 1 hluta af baunum.

  • Baunir drekka sig mikinn vkva og auka rmml sitt og yngd lilega tvfalt vi matreislu.

  • Baunir arf a sja um refldu eigin magni af vatni.

  • Lti suuna koma upp og sji vi vgan hita ann tma sem tilgreindur er tflu.

  • Fleyti frouna sem myndast vi suu,af og til af mean baunirnar sja.

  • Vi suu sojabaunum skilur hi baunanna sig fr eim og fltur upp. Fleyti a ofan af.

  • Gti ess a fullsja ekki baunir sem nota t.d. pottrtti annig a r fari ekki mauk vi framhaldandi matarger.

  • Heppilegt er a leggja bleyti og sja stran skammt af baunum og frysta litlum einingum. Sonar baunir geymast 3-5 daga kliskp.

Suutmi bauna.
Magn miast vi 500 g af urrum baunum

Tegund
Magn dl
Tmi bleyti, klst
Tmi suu, mn.
yngd eftir
suu g

Aduki baunir

5,5

12

30

1150

Augnbaunir

6,0

8

30

1100

Bndabaunir

6,5

20

25

1200

Cannelini baunir

6,0

12

30

1200

Flagolet baunir

6,5

10

35

1300

Grnar baunir

6,0

10

20

1150

Hvtar baunir

6,0

10

35

1200

Kjklingabaunir

6,0

18

80

1050

Linsur, brnar

5,5

-

15

1100

Linsur, grnar

6,5

-

15

1300

Linsur, PUY

6,0

-

15

1100

Linsur, rauar

5,5

-

10

1100

Moong baunir

6,0

8

15

1250

Pintobaunir

6,0

8

20

1100

Rauar nrnabaunir

6,5

10

45

1150

Smjrbaunir

7,5

12

65

1100

Sojabaunir

6,5

10

50

1150

Svartar baunir

6,0

12

40

1150

Svartar nrnabaunir

6,5

10

50

1150

Aduki baunir

Tmi bleyti: 12 klst.

Suutmi: 30 mn.

Aduki baunir eru knverskar litlar dkkrauar baunir sem hafa hrra kolvetnamagn en margar arar baunategundir og eru stari bragi. Japan og Kna til forna ttu rauar baunir boa hamingju og gfu og voru notaar msa rtti brkaupum og rum strhtum. Vi a lta r spra eykst prteininnihald eirra. Aduki baunir eru mjg aumeltanlegar. Gar til sprunar en einnig hina msu pott- og pnnurtti, spur, salt, bkufyllingar ea blanda saman vi soin hrsgrjn.

Augnbaunir

Tmi bleyti: 8 klst.

Suutmi: 30 mn.

Augnbaunir draga nafn sitt af svrtum hring sem minnir auga hvtri bauninni. r henta srstaklega vel pottrtti, spur, mis salt auk ess sem r eru gar marineraar olu og hvtlauk.

Kjklingabaunir

Tmi bleyti: 18 klst.

Suutmi: 80 mn.

a verur a segjast a slenska nafngiftin er tluvert misheppnu ar sem kjklingabaunir koma kjklingum nkvmlega ekkert vi. Nafni er vntanlega tilkomi vegna ingar r ensku ar sem baunin nefnist chick pea n ess a gta nnar a uppruna eirrar nafngiftar. Enska nafni rtur snar a rekja til franska orsins chiche sem kemur r latnu cicer.

Kjklingabaunir eru notaar spur, allskyns mauk, hummus og kssur, t.d. Frakklandi, Spni og Mi-Austurlndum. r eru gjarnan notaar ssur fyrir couscous og henta vel mis salt og grnmetisbuff. r eru einnig gar marineraar olu og hvtlauk. mtti einnig urrista r pnnu ea ofni og str sjvarsalti og gu kryddi yfir r og bora sem snakk. Kjklingabaunir eru aumeltanlegar.

Svartar baunir

Tmi bleyti: 12 klst.

Suutmi: 40 mn.

Svartar baunir m nota stainn fyrir nrnabaunir msa rtti. r eru srstaklega gar buff, risotto, spur og salat, chili pottrtti og ara pottrtti. Soi af eim er sagt gott til a dempa hitakf fyrir konur breytingarskeii.

Rauar nrnabaunir

Tmi bleyti: 10 klst.

Suutmi: 45 mn.

Um 15 mm langar, nrnalaga og til mrgum litum m.a. rauar, svartar, brnleitar, grnar og hvtar. r voru bannaar til manneldis Egyptalandi til forna vegna ess a lgun eirra tti minna um of eistu karlmanna og voru eingngu notaar tengslum vi msa helgisii. ar sem hi eirra inniheldur illmeltanleg efni r baununum er suan lti koma upp og r sonar 10 mntur af krafti. v nst skal hella vatninu af eim og setja ferskt vatn og sja r svo venjulega. Gar spur, pott- og pnnurtti, blandaar me grnmeti, hrsgrjnum og kjtrttum. Einnig gar maukaar buff.

Linsubaunir

Tmi bleyti: arf ekki a leggja bleyti

Suutmi: rauar 10 mn.

grnar, brnar, puy 15 mn.

Egyptalandi til forna voru brn ltin bora miki af linsum v eir tru a r lstu upp hugann, opnuu hjarta eirra og geru au gl. Rmverjum aftur mti fundust linsurnar hafa slvandi hrif hugann og nefndu r lentus sem latnu ir sljr og silalegur.

Til eru margar mismunandi tegundir af linsum. eim er oftast skipt tvo megin flokka. Annars vegar strar flatar, oftast drapp- grn- og brnleitar. Hins vegar litlar linsur, rauar persneskar, gular og grnar knverskar. Linsur eru m.a. rktaar Egyptalandi, Bandarkjunum og Kanada. r eru meal aumeltustu baunanna. Gar spur, salt, pott- og pnnurtti. Einnig mjg gar marineraar me msu grnmeti og kryddi.

Sojabaunir

Tmi bleyti: 10 klst.

Suutmi: 50 mn.

Sojabaunir urfa langa suu til a gera baunina aumeltanlegri. r eru stundum nefndar kjt austursins vegna ess hversu ingarmikil futegund r eru hj mrgum austrnum jum. Rktaar m.a. Brasilu, Kna, Japan og Bandarkjunum. r eim eru framleiddar hinar msu futegundir s.s. sojamjl, sojakjt, sojamjlk, sojassa, tofu og miso. Miki notaar og gar blandaa bauna- og pottrtti. r eru meira notaar og vinslar maukaar baunabuff.

Smelltu HR ef vilt skoa helling af uppskriftum ar sem baunir koma vi sgu.

Grein af vef noatun.is


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr