NorrŠnn Matur

Meinhollt r˙ghr÷kkbrau­
Meinhollt r˙ghr÷kkbrau­

Mi­jar­arhafsmatarŠ­i vann sÚr vir­ingarsess Ý nŠringarfrŠ­unum fyrir nokkrum ßratugum sÝ­an ■ar sem endurteknar rannsˇknir bentu til ■ess a­ ■a­ gŠti unni­ gegn ■rˇun řmissa krˇnÝskra sj˙kdˇma. SÚrsta­a Mi­jar­arhafsmatarŠ­isins er hve stˇr hlutur ˇlÝfuolÝu, grŠnmetis, ßvaxta, og fiskjar er Ý fŠ­inu.

Undanfarin ßr hafa rannsˇknir sřnt a­ norrŠnt fŠ­i er ekki sÝ­ur heilsusamlegt. Ůa­ byggir ß fŠ­utegundum sem eru rŠkta­ar Ý sv÷lu loftslagi Nor­urlandanna, e­a eru afur­ir villtra dřra og plantna ß Nor­urslˇ­um.

SÚrsta­a

SÚrsta­a norrŠns matarŠ­is er fiskur, villibrß­, afur­ir grasbÝta e­a h˙sdřra Ý lausag÷ngu (samanber hreindřr Ý SkandinavÝu og Ýslensk l÷mb), ber, ßvextir eins og epli og perur, rˇtargrŠnmeti, kßl og kart÷flur, sveppir, repjuolÝa (canola) og korntegundirnar r˙gur, hafrar og bygg.

Sumar ■essara fŠ­utegunda hafa veri­ ß bor­um norrŠnna manna um aldir en a­rar ekki. Ůar til nřlega var bygg a­allega nota­ til bruggunar og sem dřrafˇ­ur. N˙ nřtur ■a­ vaxandi vinsŠlda sem me­lŠti Ý sta­ hrÝsgrjˇna, til grautarger­ar og sem mj÷l Ý brau­. Repjan var eing÷ngu rŠktu­ sem dřrafˇ­ur ■ar til a­fer­ var ■rˇu­ til a­ nß olÝunni ˙r frŠinu.

NorrŠnt fŠ­i er trefjarÝkara en vestrŠnt n˙tÝmafŠ­i. Ůa­ inniheldur minna salt og meira af ˇmega-3 fitusřrum sem koma bŠ­i ˙r sjßvarafur­um og ˙r repjuolÝu.

Trefjar

Trefjarnar koma ekki sÝst ˙r heilkorninu. ┴ me­an hveiti og hrÝsgrjˇn eru yfirleitt ˙rm÷lu­ svo lÝti­ anna­ en au­meltanleg kolvetni lenda Ý maga okkar mannanna er ekki hef­ fyrir ■vÝ a­ ˙rmala r˙g, bygg og hafra. Korni­ er řmist nota­ heilt, flatt ˙t e­a mala­ ßn ■ess a­ henda klÝ­i og kÝmi. Ůannig ver­a ekki bara trefjar heldur lÝka vÝtamÝn, steinefni og ÷nnur lÝfvirk efni til sta­ar Ý mj÷linu og ■ar af lei­andi Ý brau­inu, grautnum og k÷kunni.

Neysla heilkorns og korntrefja hefur veri­ tengd minni hŠttu ß ■rˇun řmissa krˇnÝskra sj˙kdˇma. ═ sÝ­ustu viku var­i Ëla Kallř Magn˙sdˇttir doktorsrannsˇkn sÝna Ý nŠringarfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands.

R˙gur og hveiti

Ůßtttakendur rannsˇknarinnar voru me­ vŠga efnaskiptavillu og viss hŠtta ß a­ ■eir gŠtu ■rˇa­ me­ sÚr sykursřki 2. Helmingur ■eirra fÚkk lei­beiningar um a­ fylgja norrŠnu matarŠ­i Ý um hßlft ßr. Hinn helmingurinn hÚlt ßfram a­ bor­a sitt venjubundna fŠ­i.

Me­ ■vÝ a­ mŠla efni ˙r r˙gi annars vegar og hveiti hins vegar Ý blˇ­i hvers ■ßtttakanda mßtti sjß vÝsbendingu um lŠgra fastandi ins˙lÝn, betra ins˙lÝnnŠmi og hagstŠ­ari blˇ­fitugildi hjß ■eim sem bor­u­u mest af r˙gi og minnst af hveiti.

Ůetta eru ßhugaver­ar ni­urst÷­ur ■ˇ ■a­ sÚ allt of snemmt a­ fullyr­a a­ r˙gur hindri ■rˇun sykursřki. Vonandi ver­ur ■etta rannsaka­ betur Ý framtÝ­inni.

NorrŠnt fŠ­i hefur řmsa kosti fyrir heilsuna. Ůa­ byggir ß gˇ­u hrßefni sem er lÝti­ unni­. Auk ■ess er umhverfisvŠnna a­ bor­a mat sem rŠkta­ur er ß heimaslˇ­um ■vÝ ■ß ■arf ekki a­ flytja matinn langar lei­ir me­ tilheyrandi loftmengun.

Anna Ragna Magn˙sardˇttir,ánŠringarfrŠ­ingur &ádoktor Ý heilbrig­isvÝsindum

H÷fundur rekur heilsurß­gj÷fina HeilrŠ­i.áwww.heilraedi.isheilraedi.blogspot.com


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ