FŠr­u krampa? Bor­a­u ■ß ■essi matvŠli

┴tt ■˙ Ý erfi­leikum me­ v÷­vakrampa/sinadrŠtti?

Hva­a mat Štti a­ bor­a?
Allmargir hlauparar, og reyndar einnig margir sem stunda a­rar Ý■rˇttir, glÝma vi­ hvimlei­a v÷­vakrampa e­a sinadrŠtti. Ůessir krampar geta veri­ tilkomnir vegna margra ■ßtta svo sem eins og vegna mikils lÝkamlegs ßlags e­a skorts ß vissum nŠringarefnum ˙r fŠ­unni.

Eins og komi­ hefur fram hjß mÚr ß­ur ■ß er mikilvŠgt a­ allir, Ý■rˇttamenn jafnt sem a­rir, reyni a­ fß ÷ll sÝn nŠringarefni ˙r venjulegum mat, ■eim mun minna unninn ■eim mun betra. Hins vegar geta veri­ tilfelli ■ar sem nau­synlegt er a­ fß nŠringarefni ˙r fŠ­ubˇtarefnum og er eitt skřrasta dŠmi­ ■ar D-vÝtamÝn en vÝtamÝni­ finnst Ý mj÷g takm÷rku­um fj÷lda matvŠla. NŠringarefnin Šttu fyrst og fremst a­ koma ˙r matnum en svo mß, Ý ■eim tilfellum sem ■a­ gerist nau­synlegt, bŠta sÚr upp nŠringarskortinn me­ neyslu ß fŠ­ubˇtarefnum e­a Ýbl÷ndu­um matvŠlum.

En hvernig getum vi­ sn˙i­ okkur var­andi v÷­vakrampa? Ůessi krampar geta veri­ mj÷g ˇ■Šgilegir og gert ■a­ a­ verkum a­ Šfing fer ˙t um ■˙fur. En getum vi­ komi­ Ý veg fyrir krampa?

Nokkur nŠringarefni taka ■ßtt Ý v÷­vasamdrŠtti og v÷­vasl÷kun og koma ■vÝ vi­ s÷gu Ý v÷­vakr÷mpum. Eitt ■essara efna er magnesÝum (Mg). MagnesÝum er steinefni og hefur hlutverki a­ gegna Ý um 300 mismunandi efnaskiptum lÝkamans, en ■ar ß me­al er nřmyndun prˇteina, fyrir virkni v÷­va og tauga, Ý blˇ­sykurstjˇrnun og Ý stjˇrnun ß blˇ­■rřstingi svo fßein hlutverk sÚu nefnd.

Hlutverk magnesÝums Ý virkni v÷­va er einmitt sÚrstaklega mikilvŠgt fyrir Ý■rˇttamenn og fyrir ■ß sem stunda lÝkams■jßlfun me­ mikilli ßkef­.

ŮvÝ mi­ur er neysla vestrŠnna ■jˇ­a lakari en Šskilegt vŠri ■egar kemur a­ magnesÝum. Til dŠmis eru bandarÝkjamenn sÚrstaklega slŠmir ■egar kemur a­ neyslu magnesÝums og er verulegur fj÷ldi fullor­na ■ar Ý landi sem ekki neytir fullnŠgjandi magns af magnesÝum Ý gegnum matarŠ­i sitt, samkvŠmt rannsˇknum ■ar Ý landi. HÚr ß landi eru flestir a­ nß rß­l÷g­um dagskammti (RDS) af magnesÝum.

Ů÷rfin fyrir magnesÝum hjß Ý■rˇttafˇlki og ■eim sem stunda Ý■rˇttir af miklum mˇ­ getur veri­ eilÝti­ hŠrri en ■eirra sem hreyfa sig ekki. Ůa­ er ■vÝ m÷gulegt a­ einhverjir ■eirra gŠtu noti­ gˇ­s af aukinni neyslu af magnesÝum ■ß me­ ■a­ fyrir augum a­ minnka krampa, sÚu ■eir ß anna­ bor­ til sta­ar.

Sem betur fer er magnesÝum a­ finna Ý mřm÷rgum matvŠlum. Oftast er magni­ ßlitlegt Ý matvŠlum sem vi­ getum a­ flestu leyti stimpla­ sem holl og gˇ­ matvŠli sem ˙tskřrir kannski af hverju bandarÝkjamenn eru langt ■vÝ frß a­ mŠta ■÷rfum sÝnum um magnesÝumneyslu.á:)

Almennt er magnesÝumrÝkur matur einnig me­ ßlitlegt magn af trefjum og ■vÝ mß segja a­ ■egar vi­ leggjum okkur fram um a­ neyta matar sem inniheldur magnesÝum ■ß erum vi­ a­ fß trefjarnar sem bˇnus!

HÚr koma nokkur matvŠli sem eru rÝk af magnesÝum og gŠtu ■vÝ hjßlpa­ ■eim sem glÝma vi­ v÷­vakrampa:
  • GrŠnt ferskt grŠnmeti, t.d. spÝnat
  • Hnetur
  • Baunir af řmsum ger­um
  • Heilkorna brau­
  • Heilkorna morgunkorn
  • Lßrperur (avˇkadˇ)
  • Kart÷flur
  • HrÝsgrjˇn
  • Jˇg˙rt, mjˇlk og nokkrar a­rar mjˇlkurafur­ir
  • Bananar (besti vinur hlauparans?) og epli
  • Lax (frßbŠr uppspretta ˇmega- 3 fitusřra)
  • Kj˙klingur og nautakj÷t

Ef ■˙ ert heilbrig­ur einstaklingur eldri en 18 ßra og ■˙ velur a­ neyta fŠ­ubˇtarefna sem innihalda magnesÝum, vertu ■ß me­vita­ur um efri m÷rk neyslu fyrir efni­. Flestir vÝsindamenn myndu ekki mŠla me­ a­ fara miki­ yfir RDS en hann er 280 mg/dag fyrir konur og 350 mg/dag fyrir karlmenn 14 ßra og eldri.

╔g hef sjßlfur ■urft a­ glÝma vi­ v÷­vakrampa ■ß sÚrstaklega Ý sundi. ╔g tˇk ■vÝ ß sÝnum tÝma ßkv÷r­un um a­ gŠta sÚrstaklega a­ neyslu magnesÝumrÝkra matvŠla og ■egar ßlag er miki­ ■ß bŠti Úg vi­ einni 200 mg t÷flu ß dag af magnesÝum. Ůetta hefur slegi­ verulega ß krampamyndun hjß mÚr.

Nokkrar mismunandi ger­ir eru til af magnesÝum ß fŠ­ubˇtarefnaformi og skiptir ekki ÷llu hva­a tegund ma­ur tekur. MagnesÝum sÝtrat er mj÷g algengt og er s˙ tegund oftast nŠr ˇdřrari en til dŠmis magnesÝum malat e­a megnesÝum oratat.

A­ lokum: neysla fullor­inna, heilbrig­ra einstaklinga ß fŠ­ubˇtarefnum sem innihalda magnesÝum er talin ska­laus ef magni­ sem neytt er fer ekki upp fyrir rß­lag­a dagskammta sem nefndi eru hÚr a­ ofan. Ůeir sem eru ˇvissir me­ vÝxlverkun vi­ lyf e­a anna­ sem tengist neyslu ß magnesÝum skulu ßvallt rß­fŠra sig vi­ lŠkni e­a nŠringarfrŠ­ing.

Heimildir

EmbŠtti landlŠknis
Institute of Medicine (IOM) | Food and Nutrition Board
The Journal of Nutrition
Office of Dietary Supplements
Medline Plus
PubMed Health
Oregon State University

Teki­ af Heilbrig­ur lÝfstÝll - N┌NA


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ