Gunnar Zoega hjį Tįralind segir okkur frį augnžurrki og hvernig best er aš greina hann og mešhöndla

Gušmundur Zoega
Gušmundur Zoega

Tįralind sérhęfir sig ķ aš greina augnžurrk og įstęšur hans meš hefšbundinni augnskošun og nżrri myndavél sem sżnir tįrafilmuna og fitukirtlana ķ augnlokunum. Mešferšin er sķšan snišin aš žörfum hvers einstaklings ķ samręmi viš alžjóšlegar leišbeiningar. 

Hvaš ert žś menntašur?

Ég lauk evrópsku sérfręšiprófi ķ augnlękningum įriš 2008 eftir sérnįm viš hįskólasjśkrahśsiš ķ Uppsala, Svķžjóš žar sem ég starfaši sķšan sem sérfręšingur ķ augnlękningum meš įherslu į augasteinsašgeršir og hornhimnusjśkdóma žar til 2012. Žį fékk ég nįmsstöšu ķ hornhimnulękningum viš St:Eriks augnsjśkrahśsiš ķ Stokkhólmi žar sem ég starfaši til įgśst 2013 en žį fluttum viš fjölskyldan heim aftur. 

Hvaš er augnžurrkur?

Augnžurrkur er afar algengt vandamįl sem veldur allt frį vęgum óžęgindum til verulegra vandamįla. Erlendar rannsóknir hafa įętlaš aš 5-30% žeirra sem eru eldri en 50 įra hafi augnžurrk.

Orsakir augnžurrks eru fjölžęttar og afleišingar hans sjįst ķ tįrafilmunni og į yfirborši augans. Orsakir augnžurrks geta leynst ķ fitukirtlum augnlokanna eša ķ minnkašri tįraframleišslu, nś eša veriš tengdar viš lyf sem einstaklingurinn žarf aš taka af öšrum orsökum.

Augnžurrkur er einnig tengdur żmsum gigtarsjśkdómum og sjįlfsofnęmissjśkdómum. Umhverfi okkar hefur einnig veruleg įhrif į einkennin, žannig er žurrt og kalt loft til vandręša og mikil tölvunotkun getur aukiš einkennin. Oft er hins vegar enga sérstaka įstęšu aš finna fyrir augnžurrkinum. 

Helstu einkenni eru augnžreyta, ljósfęlni, sviša og klįšatilfinning, breytileg sjónskerpa og sķšan getur aukiš tįrarennsli veriš einkenni augnžurrks. 

Hvernig greinir žś augnžurrk?

Nįkvęm saga einkenna er lykilatriši. Tįralind notast viš nżtt tęki, svo kallašan "OCULUS Keratograph", sem gerir okkur kleift aš skoša tįrafilmuna og fitukirtlana ķ augnlokunum į mun nįkvęmari hįtt en įšur hefur veriš mögulegt. Sķšan eru augun skošuš meš smįsjį, tįraframleišslan metin og sérstök litarefni notuš til aš meta įstand yfirboršs žeirra. 

Geta allir fengiš augnžurrk, lķka smįbörn?

Žaš geta allir fengiš augnžurrk en hann er nokkuš algengari mešal kvenna og algengi hans eykst meš hękkandi aldri. Augnžurrkur er sjaldgęfur mešal barna og er žį oft vegna undirliggjandi augnsjśkdóms.

Hvernig er best aš mešhöndla augnžurrk?

Mešferšin er ķ meginatrišum fjóržętt og er mismunandi hvaša mešferš hentar hverjum. Ķ fyrsta lagi žarf aš bęta tįrafilmuna og auka magn tįra meš gervitįrum. Žau eru til ķ żmsum geršum eftir žvķ hvers konar augnžurrk į aš mešhöndla. Ķ öšru lagi er hęgt aš takmarka frįrennsli tįranna meš žvķ aš teppa tįragöngin meš töppum. Ķ žrišja lagi žarf oft aš beita bólguminnkandi mešferš til aš auka gęši tįranna og / eša framleišslu žeirra. Ķ fjórša lagi getur žurft aš huga aš lyfjum sem eru tengd augnžurrki og athuga hvort hęgt er aš velja önnur lyf meš svipaša virkni. 

Er augnžurrkur eitthvaš sem er višvarandi ef mašur fęr hann?

Žaš fer eftir žvķ hver orsök augnžurrksins er, almennt mį segja aš augnžurrkur fylgi manni įfram en einkennin geta veriš mismikil, t.d. eftir įrstķšum. Flestir geta haldiš einkennum ķ skefjum meš reglulegri notkun gervitįra. 

Er augnžurrkur hęttulegur?

Augnžurrkur veldur verulegum óžęgindum viš athafnir daglegs lķfs en hann er oftast ekki hęttulegur. Erlendar rannsóknir hafa metiš įhrif augnžurrks į daglegt lķf og sżnt aš įhrifin eru veruleg auk žess sem mikill kostnašur fylgir mešferš og minnkašri vinnufęrni vegna augnžurrks. 

Mjög alvarlegur augnžurrkur veldur hins vegar skemmdum į yfirborši augans og hefur žį veruleg įhrif į sjón. Sem betur fer eru mešferšarśrręši góš og żmsar nżjungar į sjóndeildarhringnum, t.d. augndropar sem auka gróanda į yfirborši augans. 

Eru žiš eina fyrirtękiš į landinu sem aš gerir žessa greiningu?

Augnlęknar hafa um įrabil greint og mešhöndlaš augnžurrk en eftir žvķ sem viš best vitum er Tįralind ein um aš nżta myndatökur af tįrafilmu og fitukirtlum ķ augnlokum (OCULUS Keratograph) viš greiningu og eftirlit. Viš nżtum okkur einnig alžjóšlega spurningalista viš öflun upplżsinga um fyrra heilsufar og lyfjanotkun.

Aš lokum mį geta žess aš Tįralind bżšur upp į mešferš meš sérstökum hita og rakagefandi gleraugum sem stušla aš betra heilbrigši fitukirtla augnlokanna og žar meš betri gęšum tįrafilmunnar. 

Sjį meira į www.taralind.is


Athugasemdir

Svęši

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg į Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile śtgįfa af heilsutorg.com
  • Veftré