Conjunctivitis (Augnsżking) - grein af vef Doktor.is

Adenoveirur eru algengasta orsök tįrubólgu (conjunctivitis) en aš auki getur žęr valdiš sżkingum meš einkennum frį m.a. loftvegum, meltingafęrum og mištaugakerfi.

Sżkingar af völdum adenoveira eru ķ gangi allt įriš  og oft veršur vart tķmabundinnnar aukningar į tilfellum ķ samfélaginu. Einnig eru faraldrar af völdum adenoveira vel žekktir, einkum viš nįin samskipti margra einstaklinga.

Helstu dęmi eru sumarbśšir barna įsamt her- og ęfingabśšum.

Lżst hefur veriš a.m.k. 51 mismunandi sermisgeršum (serotypes) adenoveiru ķ mönnum og er žeim skipt ķ 6 undirflokka frį A-F. Margar sermisgeršir eru tengdar įkvešnum sżkingum og einnig er sermisgeršin hįš aldri sjśklings, įkvešnar sermisgeršir eru žvķ algengari ķ börnum en fulloršnum eša öfugt. Sżking af tiltekinni sermisgerš gefur įgęta vörn gegn framtķšarsżkingum sömu sermisgeršar.

Helstu sżkingar af völdum adenoveiru og tengsl viš sermisgeršir

  • Hornhimnutįrubólga ķ faröldrum (epidemic keratoconjunctivitis) tengist sermisgeršum 8, 19 og 37
  •  Koktįruhiti (pharyngoconjunctival fever) tengist sermisgeršum 3 og 7
  •  Efri og nešri loftvegasżkingar meš kvefeinkennum, hįlssęrindum, hósta og hita tengist sermisgeršum 1, 2 og 4?6 hjį börnum og 3, 4 og 7 hjį fulloršnum
  •  Išrasżkingar meš nišurgangi tengist sermisgeršum 2, 3, 5, 40 og 41
  •  Blöšrubólga tengist sermisgeršum 7, 11 og 21
  •  Sżkingar ķ mištaugakerfi tengist sermisgeršum 2, 6, 7 og 12
Smitleišir
Algengustu smitleišir eru:
 
  • Manna į milli meš höndum
  • Bein snerting viš vessa śr auga śr sżktum einstakling
  • Óbein snerting viš sżkta vessa meš snertingu viš mengaš yfirborš, mengu įhöld eša mengaša vökva.
Oft mį rekja upphaf smits hjį starfsfólki ķ ­­verksmišjum til vökva sem notašir eru til augnskolunar eftir minnihįttar augnslys; smit į sér žį staš meš fingrum, įhöldum eša öšrum mengušum hlutum. Svipašir faraldrar hafa einnig komiš upp į augndeildum og lęknastofum og smit mešal starfsfólks getur višhaldiš faraldrinum. Algengt er aš smit verši innan fjölskyldna, einkum žegar börn eru į heimilinu. Įverki į auga, jafnvel žótt lķtilfjörlegur sé, eykur lķkur į smitun.
 
Mešgöngutķmi 
Tķminn frį smiti žar til einkenni koma ķ ljós er venjulega 4 til 12 dagar en getur veriš lengri.
 
Tķmabil sem sżktur einstaklingur er smitandi
Sżktur einstaklingur getur veriš smitandi frį žvķ skömmu įšur einkenna veršur vart upp ķ 14 daga frį upphafi einkenna.
 
Sżkingavarnir viš hugsanlegt eša stašfest smit
 
Sį smitaši:
  • Brżna skal fyrir smitberum aš žvo sér oft um hendur og foršast snertingu viš augaš.
  • Nota ber einnota pappķrsžurrkur. Verši žvķ ekki viškomiš skal sį sżkti vera meš eigiš handklęši žar til tekist hefur aš śtvega pappķrsžurrkur.
  • Smitandi einstaklingar mega ekki aš deila augnlyfjum, dropagjöfum, augnsnyrti­vörum né öšru sem snertir augun meš öšrum.
  • Mešferš felst ķ hreinlęti fyrst og fremst og styšjandi mešferš og hreinsa augu meš sošnu vatni eša višlķka
  • Ķ sumum tilvikum žegar kemur upp svęsnari sżking og bakterķur bętast ofan ķ slķka sżkingu getur veriš réttlętanlegt aš nota sżklalyf en žeirra er išulega ekki žörf
Smit į  heilbrigšisstofnunum/augnalęknastofum
  • Sjśklingum og heilbrigšisstarfsmönnum meš hugsanlega sżkingu ber aš foršast umgengni viš ašra sjśklinga.
  • Starfsmenn skulu žvo sér um hendur fyrir og eftir alla snertingu viš hvern sjśkling. Nota ber hanska ef minnsti grunur er um smit og žurrka hendur vandlega meš einnota pappķrsžurrkum aš loknum handžvotti.
  •  Margnota įhöld, sem notuš eru viš augnskošun, skal žvo vandlega og daušhreinsa (meš višurkenndri ašferš) aš notkun lokinni.
  • Öllum augnlyfjum eša dropum, sem komist hafa ķ snertingu viš augnlok eša slķmhimnur, skal hent eftir notkun.
  • Ef faraldurinn eru višvarandi žarf aš herša enn į varśšarrįšstöfunum, mešal annars meš žvķ aš taka į móti hugsanlega sżktum sjśklingum ķ sérstökum móttökuherbergjum.
  • Žrķfa žarf vel allt umhverfi hins sżkta meš vatni og sįpu og sótthreinsa jafnframt meš mildri klórlausn yfirborš sem mengast meš vessum śr augum eša nefi.
  • Viš faraldra žarf aš rekja smitleišir til uppruna smitsins (t.d. menguš augnlyf eša skolvökva) og gera višeigandi rįšstafanir til aš hindra frekari śtbreišslu.

Grein af vef doktor.is 

 


Athugasemdir

Svęši

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg į Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile śtgįfa af heilsutorg.com
  • Veftré