Matarfkn

Alvarlegt vandaml me einfalda lausn.

essi grein inniheldur tarlegar upplsingar um matarfkn. Hn tskrir nkvmlega hva hn er, hvernig hn virkar og hva getur gert til a sigrast henni.

Fyrir marga virist nnast mgulegt a bora hollan mat og lttast.

rtt fyrir g fyrirheit, leita eir treka aftur og aftur a bora miki af hollum mat, rtt fyrir a vita a ofti s a valda eim skaa.

Sannleikurinn er s a hrif tiltekinna matvla heilann geta leitt tilhreinnar og klrar fknar.

Matarfkn er mjg alvarlegt vandaml og ein helsta sta ess a sumir geta bara alls ekki stjrna sjlfum sr varandi kveinn mat, sama hversu miki eir reyna (1).

Hva er matarfkn?

Matarfkn ir einfaldlega a vera hur ruslmat sama htt og eiturlyfjaneytendur eru hir fkniefnum.

Hn hefur hrif smu svi heilanum, smu taugaboefni og mrg einkenni eru eins (2).

Matarfkn er tiltlulega ntt (og umdeilt) hugtak og a eru engar reianlegar tlur um hversu algeng hn er.

Hn er mjg svipu msum rum trskunum, ar meal lotugrgi, lotuofti ea almennt heilbrigum tengslum vi mat.

Hvernig virkar etta?

Unnin, rusl matvli hafa flug hrif verlauna mistvar heilans fyrir tilstulan taugaboefna eins ogdpamns(3).

Maturinn sem virist helst kalla fram essi vibrg er dmigerur ruslmatur og hollari matvli sem innihalda anna hvortsykureahveitiea hvoru tveggja.

Matarfkn snst ekki um skort viljastyrk ea eitthva ess httar, hn er af vldum sterkra, lfefnafrilegra dpamnmerkja sem taka yfir starfsemi heilans (4).

a erumargar rannsknirsem styja stareynd a matarfkn s alvru vandaml.

Nkvmlega hvernig etta virkar er okkalega flki, en etta stutta myndband tskrir a nokku einfaldan htt:

8 merki um matarfkn

a er ekki til nein blprufa sem greinir matarfkn. Eins og me ara fkn, byggist greiningin hegunareinkennum.

Hr eru8 algeng einkennisem eru dmiger fyrir matarfkla:

    • fyllist oft sterkri lngun tiltekinn mat, rtt fyrir a srt saddur og hafir nlega loki vi ga mlt.
    • egar gefur eftir lnguninni og borar, boraru oft miklu meira en tlair r.
    • egar borar mat sem ig langar miki , borar stundum ar til r finnst vera a springa.
    • fr oft samviskubit eftir a hafa bora kveinn mat, en borar hann samt fljtlega aftur.
    • br til afsakanir huganum til a rttlta af hverju ttir a bora kvenar matartegundir.
    • hefur treka reynt a htta a bora ea setja reglur (.m.t. svindl mltir/daga) fyrir tiltekin matvli, en a hefur klikka.
    • felur oft neyslu na hollum mat fyrir rum.
  • r finnst ekki geta stjrna neyslu inni hollum mat, rtt fyrir a vita a hann s a valda r lkamlegum skaa (.m.t. yngdaraukningu).

Ef getur tengt vi 4-5 atrii listanum, tt sennilega vi alvarlegt vandaml a stra varandi mat. Ef getur tengt ig vi 6 ea fleiri atrii, ertu a llum lkindum matarfkill.

Matarfkn er alvarlegt vandaml

tt hugtaki fkn s oft nota lttvgu samhengi, eralvru fknmjg alvarlegt ml.

g er alkhlisti, reykingamaur og fkniefnaneytandi bata og mr sgu um margar meferir, fangaklefa oftar en g get tali og margar ferir neyarmttku vegna ofneyslu.

Eftir a hafa veri edr nokkur r, byrjai g a ra me mr fkn hollan mat.

Alvru fkn. Hvorki meira n minna.

stan fyrir v a g segi r fr essu er til a sna fram a g ekki fkn og veit hvernig hn virkar.

g er a segja r a matarfkn er eins og fkn eiturlyf nkvmlega eins.

Einkennin og hugsanirnar eru alveg eins. Efnin eru bara mismunandi og flagslegar afleiingar matarfknar eru ekki r smu.

Matarfkn getur valdi lkamlegum skaa. Hn getur leitt til alvarlegra sjkdma eins og offitu, sykurski 2, hjartasjkdma, krabbameins, Alzheimer, liagigtar og unglyndis, til a nefna nokkrar.

En hefur strri stur til a htta en einhverja framandi sjkdma fjarlgri framt. Matarfkn er lka a eyileggja lf itt dag.

Hn brtur niur sjlfslit itt, gerir ig ngan me lkamann og getur gert lf itt a lifandi helvti (eins og hn geri hj mr).

Alvarleika ess a vera matarfkill er ekki hgt a gera of miki r. etta er vandaml sem getur eyilagt lf og drepi flk. Bkstaflega.

Lgml fknar Af hverju getur aldrei ori fr um a bora venjulega aftur

Mikilvgasta lexa sem g hef nokkru sinni lrt er kllulgml fknar:

A gefa fkli efni sem hann er hur, mun valda v a fknin vanabindandi efni kviknar aftur, af fullum krafti.

Fyrrverandi reykingamaur sem tekur smk af sgarettu mun netjast aftur samstundis.

Alkhlisti sem fr sr sopa af bjr fr bakslag me llum eim hrilegu afleiingum sem v fylgir.

a er engin lei kringum etta. Svona virkar fkn einfaldlega.

g er persnulega sannfrur um a matarfkn er ekkert ruvsi. Einn kkubiti, einn kksopi, eitt svindl a arf ekki meira.

Auvita urfum vi ll a bora eitthva. Annars deyjum vi r hungri. Enenginnarf a borasykur, unni hveiti ea eitthva ntma matarrusl sem flk hefur tilhneigingu til a missa stjrn yfir.

Flestir matarfklar munu aldrei vera frir um a bora ruslfi eins og venjulegt flk aftur. a er bitur sannleikurinn.

En ef eim tekst a forast matvli sem kveikja matarfkn ttu eir a vera frir um a bora hollt og lttast n vandamla.

Sannleikurinn er algjrt bindindi er a eina sem rugglega virkar gegn fkn. v fyrr sem viurkennir a, v fyrr mun r batna.

a allt hfi skilaboin virki fyrir suma, er etta r glata fyrir matarfkla.

egar kemur a fkn, er a dmt til a mistakast. ALLTAF.

etta er einfalda (en ekki auvelda) lausnin fkn. A forast fkniefni nundantekninga.

Hvernig veit g hvort etta er frnarinnar viri?

A forast algjrlega ruslmat gti virst mgulegt.

essi matur er alls staar og er str hluti af menningu okkar.

En tru mr egar hefur teki kvrun a bora hannaldreiaftur, verur mun auveldara a forast hann.

egar hefur teki kvrun um a forast hann alveg, er ekki lengur nein rf fyrir ig a rttlta eitthva hausnum r ogsterka lnguninhttir a gera vart vi sig.

Margir sem hafa gert etta (ar meal g) f ekki einu sinni lngun ruslmat lengur, ekki eftir a eir eru bnir a taka stru kvrun a forast essi efni einfaldlega til frambar.

En ef ert enn vafa og veist ekki hvort etta er frnarinnar viri, skaltu skrifa niur lista yfir kosti og galla.

Kostirnir gtu veri:g lttist, g lifi lengur, g hef meiri orku og mr lur betur alla daga, o.s.frv.

Gallarnir gtu veri:g mun ekki geta bora s me fjlskyldunni, engar smkkur jlunum, g gti urft a tskra fuval mitt.

Skrifau allt niur, sama hversu srkennilegt a er ea miki smatrii. Settu san ba listana fyrir framan ig, hli vi hli og spuru sjlfan ig:Er a ess viri?

Ef svari er htt og snjallt j getur treyst v a ert a gera rtt.

Undirbu ig og veldu dag

a eru nokkrir hlutir sem getur gert til a undirba ig a gera breytinguna eins auvelda og mgulegt er:

Matur sem kveikir r:Skrifau niur lista yfir ann mat sem hefur tilhneigingu til a f sterka lngun og/ea bora yfir ig af. etta er maturinn sem arft a forast me llu.

Skyndibitastair:Skrifau niur lista yfir skyndibitastai sem selja hollan mat. etta er mikilvgt og getur komi veg fyrir a fallir egar ert svangur og ekki skapi til a elda.

Hva ttu a bora:Hugsau um hvaa mat ert a fara a bora. Helst hollan mat sem r finnst gur og ert n egar a bora reglulega.

Kostir og gallar:hugau a eiga nokkur eintk af kostir og gallar listanum num. Geymdu afrit eldhsinu, hanskahlfinu og tskunni/veskinu. Stundum arftu arfa minningu um hvers vegna ert a essu.

a er mikilvgt a fara EKKI megrun. Settu yngdartap bi a minnsta kosti 1-3 mnui.

A yfirstga matarfkn er ngu erfitt eitt og sr, en ef tlar a bta svengd og fleiri hmlum vi dmi, ertu kominn me blndu sem gerir hlutina enn erfiari og lklegra verur a r mistakist.

N skaltu setja dagsetningu, tma ninni framt (kannski um helgina ea nstu viku).

Fr essum degi og framvegis, munt aldrei snerta vanabindandi matvli aftur. Ekki einn bita, aldrei. Punktur.

egar allt anna bregst leitau r hjlpar

Ef fellur og missir aftur stjrn neyslu inni, ert ekki einn.

A falla er regla egar kemur a fkn, ekki undantekning.

Flestir eiga sr sgu um nokkrar misheppnaar tilraunir ur en eim tekst a n rangri til lengri tma liti.

Svona var a hj mr og flestum matarfklum bata sem g ekki til.

En ef fr oft bakslag, er raun ekkert vit a reyna a gera etta eigin sptur aftur. Ef hefur falli hundra sinnum, eru lkurnar a r takist etta egar reynir 101. skipti ansi takmarkaar.

Til allrar hamingju, er asto ekki langt undan

a eru heilsusrfringar og stuningshpar sem geta hjlpa r a sigrast essu alvarlega vandamli.

getur leita astoar t.d. hj slfringi ea gelkni. Reyndu a finna einhvern sem hefur raunverulega reynslu a takast vi matarfkn.

En a eru nokkrir valkostir boi, ar meal 12 skrefa prgrmm eins og Overeaters Anonymous (OA samtkin) og Greysheeters Anonymous (GSA samtkin).

g vil nefna srstaklegaMFM mistina, en ar er boi alveg trlega g mefer sem hefur bjarga fjlda mannslfa. g veit um marga sem hafa n gum bata ar.

Faru bara vefsurnar eirra og leitau upplsinga.

Hva sem gerir, geru eitthva!

Matarfkn er vandaml sem sjaldan leysist af sjlfu sr. Ef tekst ekki vi hana, eru allar lkur a hn muni bara versna me tmanum.

Ef tt vi etta vandaml a stra, verur a gera eitthva mlinunna, annars mun a eyileggja lf itt.

Ef hefur huga sgunni minni og vilt f tarlegri tgfu af leibeiningunum hr a ofan, skaltu fara essa sutil a n r keypis rafbk mna um matarfkn.

essi grein birtist upphaflega AuthorityNutrition.com.

Kristjn Mr Gunnarsson,Lknanemi og atvinnubloggari

P.S.Ekki gleyma a lka okkur Facebook!


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr