Lewy sj˙kdˇmur

Friederich (Fritz) Lewy fŠddist Ý Ůřskalandi ßri­ 1885. Me­al lei­beinenda hans
var Alois Alzheimer sem vafalaust haf­i ßhrif ß a­ hann helga­i rannsˇknum ß
heilanum starfskrafta sÝna. Lewy fluttist til BandarÝkjanna ßri­ 1933 vegnaábyrjandi
gy­ingaofsˇkna og bjˇ ■ar til dau­adags, ßri­ 1950.

á


Ůekktastur er hann fyrir a­ hafa lřst sÚrst÷kum ˙tfellingum Ý heilum
Parkinsonssj˙klinga. ┌tfellingarnar voru Ý kj÷lfari­ nefndar eftir honum og
kallast Lewy bodies. ŮŠr er helst a­ finna Ý dj˙pkj÷rnum heilans ■ar sem
rřrnunin er hva­ mest og eru helstu lÝffrŠ­ilegu skilmerki sj˙kdˇmsins.
Breytingarnar voru eing÷ngu taldar tengjast Parkinson sj˙kdˇmi ■ar til ßri­
1987 ■egar Japaninn Kosaka lřsti sj˙klingum me­ ParkinsonlÝk einkenni og
heilabilun. Ůeir reyndust hafa Lewy ˙tfellingar Ý heilaberki og ■ß var fyrst fari­
a­ tala um sÚrstakan Lewy sj˙kdˇm (Lewy body dementia).

Tali­ er a­ um 10% ■eirra sem koma ß minnismˇtt÷ku til greiningar ß ors÷kum
heilabilunar reynist vera me­ Lewy sj˙kdˇm sem ■vÝ er nŠst algengasti
heilahr÷rnunarsj˙kdˇmurinn. ١ ekki sÚ vita­ me­ vissu um tÝ­ni sj˙kdˇmsins
vir­ist sem hlutfalli­ mi­a­ vi­ Alzheimer sÚ li­lega 1 ß mˇti 10 og samkvŠmt
■vÝ gŠtu 200-300 einstaklingar ß ═slandi veri­ me­ Lewy sj˙kdˇm.

Nřjasta skilgreining sj˙kdˇmsins er frß 2017 en ß eing÷ngu vi­ ■egar heilabilun
hefur ■rˇast ■vÝ forstig sj˙kdˇmsins hefur ekki veri­ skilgreint. *1)

VitrŠn sker­ing Ý sj˙kdˇmnum er einkum ß ■remur svi­um; hugsun ver­ur
hŠgari, verklag versnar og sjˇn˙rvinnsla sker­ist sem lei­ir til slakrar ratvÝsi og
lÚlegs fjarlŠg­arskyns. Minni getur veri­ allgott ■rßtt fyrir t÷luver­a sker­ingu ß
÷­rum svi­um. Ůrj˙ ÷nnur h÷fu­einkenni sj˙kdˇmsins geta einnig veri­ til
sta­ar; Parkinson einkenni, ofskynjanir og tÝmabundi­ rugl.
 Ef ÷ll ■rj˙
einkennin koma fram ■ykir greining vera vel sta­fest en h˙n er ˇvissari ef ■au
eru eitt e­a tv÷.

Greining fer fram ß svipa­an hßtt og ■egar leita­ er annarra orsaka heilabilunar
og vÝsast Ý sÝ­asta pistil um greiningara­fer­ir. Ef grunur er um Lewy sj˙kdˇm
■arf a­ spyrja um einkenni sem sjaldan er sagt frß a­ fyrra brag­i svo sem
tÝmabundi­ rugl og ofskynjanir. Ërˇleiki Ý svefni er einnig algengt einkenni.

Ůegar greining liggur fyrir er venjulega hafin me­fer­. Rivastigmin (Exelon«) er
eina lyfi­ me­ skrß­a ßbendingu um me­fer­ vi­ sj˙kdˇmnum. Ůa­ er oftast
nota­ Ý plßstursformi en ■a­ er einnig til Ý formi hylkja sem helst eru notu­ ef
h˙­˙tbrot koma undan plßstrinum.

Ef einstaklingur me­ Lewy sj˙kdˇm er me­ ofskynjanir e­a fŠr ruglk÷st er
nŠrtŠkt a­ nota svok÷llu­ ge­rofslyf sem tÝ­um eru gefin vi­ slÝkum
einkennum,. A­eins fß ■eirra eiga ■ˇ vi­ Ý ■essum sj˙kdˇmi ■vÝ m÷rg ■eirra
■olast mj÷g illa hjß einstaklingum me­ Lewy og aukaverkanir geta veri­ slŠmar.

Horfur eru svipa­ar og Ý Alzheimer sj˙kdˇmi og eins og Ý honum er mikill
einstaklingsmunur. ┴rangur me­fer­ar Ý byrjun er ■ˇ oft betri en Ý Alzheimer
sj˙kdˇmi og a­standendur lřsa oftar verulegum bata Ý upphafi me­fer­ar.
Misjafnt er hversu lengi sß bati helst en oftast er ■a­ Ý fßein misseri e­a ßr.

Minnismˇttakan ß Landakoti tekur ■ßtt Ý samevrˇpskri rannsˇkn ■ar sem safna­
er margvÝslegum upplřsingum frß sj˙klingum me­ Lewy sj˙kdˇm og er ■egar
b˙i­ a­ birta ßhugaver­ar ni­urst÷­ur. *2) Samvinna af ■essu tagi er lÝkleg til a­
auka skilning ß ■essum sj˙kdˇmi og koma fram me­ hugmyndir um me­fer­.

Gˇ­ heimasÝ­a um sj˙kdˇminn *3)

  1. Ian McKeith, Bradley Boeve, Glenda Halliday, John-Paul Teylor, DagáAarsland, Kenji Kosakaáo.fl. Diagnosis and managementáof dementia witháLewy bodies. Neurology 2017; 89(1): 88-100.

  2. Ketil Oppedal, Miguel Borda, Daniel Ferreira, Eric Westman, Dag Aarslandá& European Dementiaáof Lewy Body Consortium. European DLBáconsortium: diagnostic and prognostic biomarkers inádementia with Lewyábodies, a multicenter international initiative. Neurodegenerative DiseaseáManagement 2019; 9(5): 247-250.

  3. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lewy-bodydementia/diagnosis-treatment/drc-2035203

H÷fundur, Jˇn SnŠdal, ÷ldrunarlŠknir
Birt af sÝ­u Alzheimer.is

á

  • Alvogen


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ