Jaršaber, gęši žeirra og żmis annar fróšleikur

Rauš og afar holl
Rauš og afar holl

Jaršaberiš er kallaš “the queen of fruits” ķ löndum Asķu vegna žess hversu pakkaš jaršaberiš er af hollustu.

Boriš saman viš įvexti eins og epli, appelsķnur eša banana aš žį eru jaršaberin rķkust af nęringu af öllum žessum įvöxtum.

Žessar safarķku hjartalögušu dįsemdir hafa svo mikiš meira upp į aš bjóša en sętt bragšiš. Sumir kalla jaršaberin “powerfood” .

“Strawberries are the angles of the earth, innocent & sweet with green leafy wings reaching heavenward” – Jasmine Heiler.

Ég elska jaršaber. Ég verš alltaf jafn glöš žegar ég finn falleg og safarķk jaršaber śt ķ bśš. Žvķ mišur aš žį er ekki hęgt aš rękta žau hérna śti ķ garši. Jaršaber eru best fersk og ętti aš borša strax og keypt hafa veriš. Hvort sem žś boršar žau bara eintóm eša notar ķ salat aš žį eru žau alltaf jafn holl og góš.

Hérna eru helstu įvinningar af žvķ aš borša jaršaber:

-         Žau geta hjįlpaš žér aš losna viš fitu af rassinum (og fleiri stöšum)

Rauši liturinn į jaršaberjum inniheldur efni sem heitir anthocyanins sem er efni er örvar fitubrennslu. Tilraun var gerš į hóp af dżrum og žeim var gefiš mataręši sem var hįtt ķ fitu įsamt efninu anthocyanins og žau žyngdust 24% minna en hinn hópurinn af dżrum sem fékk ekki anthocyanins.

-         Eykur skammtķma minniš

Andoxunarefnin ķ jaršaberjum hjįlpa skammtķma minninu aš skerpast um 100% į 8 vikum.

-         Jaršaber eru afar lįg ķ kalorķum en hį ķ trefjum

Einn bolli af jaršaberjum inniheldur ašeins 54 kalorķur. Talandi um snilldar millibita.

-         Róa nišur bólgur

Jaršaber lękka C-reactive próteiniš (CRP) ķ blóšinu en žaš getur orsakaš bólgur ķ lķkamanum. Ķ rannsókn sem var gerš į konum sem boršušu 16 eša fleiri jaršaber į viku sżndi aš žęr voru 14% minna lķklegri til aš fį hękkun į efninu CRP.

-         Minnka lķkur į hjarta og ęšasjśkdómum

Flavonoids er efniš sem ber įbyrgš į lit og bragši į jaršaberjum. Žetta efni lękkar įhęttuna į hjarta og ęšasjśkdómum.

-         Góš fyrir beinin

Jaršaber innihelda kalķum (potassium), K-vķtamķn og magnesķum sem eru afar mikilvęg fyrir góša heilsu beina.

-         Geta komiš ķ veg fyrir krabbamein ķ vélinda

Rannsóknir sķna aš frostžurrkuš jaršaber ķ dufti geti dregiš verulega śr lķkum į krabbameini ķ vélinda.

-         Jaršaber hęgja į öldrunarferlinu

Jaršaber eru stśfull af biotin, en žaš efni styrkir hįr og neglur. Einnig innihalda žau andoxunarefniš ellagic acid sem heldur hśšinni stinnri. Og žaš viljum viš nś öll.

-         Afar góš ef žś ert aš létta žig

Samsetning į nitrate ķ jaršaberjum er žaš efni sem stušlar aš góšu blóšflęši og sśrefni ķ lķkamanum og er žaš afar gott ef žś žarft aš léttast um nokkur kķló.

-         Jaršaber eru góš fyrir sjónina

Aš borša 3 eša fleiri skammta af įvöxtum eins og t.d jaršaberjum getur lękkaš įhęttuna į žvķ aš sjónin fari aš deprast.

Nęringargildi jaršaberja:

Jaršaber eru talin vera lang hollasti įvöxturinn. Žau eru pökkuš af andoxunarefnum, žau lękka blóšžrżstinginn og verja hjartaš. Jaršaber eru stśtfull af naušsynlegum vķtamķnum og steinefnum og einnig innihalda žau sodium, žau eru laus viš allt kólestról og fitulaus.

Žaš eru 54 kalorķur ķ einum bolla af nišurskornum jaršaberjum (166g) sem er um 1/3 af kalorķum ķ t.d banana.

“We do not rejoice in victories. We rejoice when a new kind of cotton is grown and when strawberries bloom in Israel” – Golda Meir.

Višvörun fyrir suma:

Oxalates er efni sem er algengt ķ dżrum, plöntum, mannfólkinu og jį, jaršaberjum. Žegar žetta efni veršur of samžjappaš ķ lķkamsvökvanum žį kristallast žaš og getur orsakaš alvarleg heilsufarsleg vandamįl.

Fólk meš gallblöšru eša nżrna vandamįl ętti ekki aš borša jaršaber. Rannsóknir hafa sżnt af oxalates getur dregiš śr inntöku kalks ķ lķkamann. En, žaš žyrfti enn frekari rannsóknir til aš sanna aš žetta sé rétt.

Saga jaršabersins

Jaršaber hafa vaxiš villt śt um allan heim ķ afar langan tķma.

-         234 fyrir krist. Žaš eru sönnunargögn um aš jaršaber hafi vaxiš villt į Ķtalķu.

-         1300. frakkar byrjušu aš nota jaršaber ķ lękningaskyni.

-         1400. mśnkar ķ Evrópu byrja aš nota jaršaber til aš lita į handritin sķn.

-         1500s. Jaršaberin uršu žekktari og fólk fór aš nota žau ķ hinum żmsa tilgangi.

-         1588. jaršaber uppgövtast ķ Virginķu ķ fyrsta skipti sem aš Evrópubśar stigu žar į land.

-         1643. fyrstu landnemarnir ķ Massachusetts njóta jaršaberjanna sem ręktuš eru af infęddum indjįnum.

-         Seint į 18 öld. Fyrsti jaršaberja garšurinn er ręktašur ķ Frakklandi.

-         1835. fyrstu bandarķsku jaršaberin eru ręktuš.

-         1900’s. Kalifornķurķki byrjar aš rękta jaršaber og framleišir ķ dag um 80% af allri jaršaberjaframleišslu ķ Bandarķkjunum. Ekki nema um ein billjón punda af jaršaberjum į įri!

Skemmtilegar og įhugaveršar stašreyndir um jaršaber

Gamlar sögur segja aš ef žś skerš jaršaber sem vaxiš hefur tvöfalt ķ tvennt og deilir žvķ meš manneskju af hinu kyninu, žį munt žś verša įstfanginn fljótlega.

Žaš eru til um 600 afbrigši af jaršaberjum sem eru mismunandi ķ stęrš, śtliti og bragši.

Myndir af jaršaberjum eru grafinn ķ steina frį mišöldum sem tįkn um fullkomnum og réttlęti. Žessi hönnun er einnig oft grafinn į altari eša ķ kringum efstu sślur ķ dómkirkjum og kirkjum.

Jaršaberiš var merki Venusar, gyšju įstarinnar, žvķ oft žį vaxa jaršaber ķ hjartalaga formi og žau eru afar rauš aš lit.

Sagan segir aš jaršaberiš hafi fengiš nafn sitt frį enskum börnum sem tżndu jaršaber, hengdu žau į strį og seldu žau sem “straws of berries”.

Jaršaberiš tilheyrir rósafjölskyldunni, en einnig eplum og plómum.

Jaršaber eru ekki ķ raun og veru ber. Blįber og hindber hafa fręin innan ķ sér en jaršaberin bera sķn frę utan į.

Ķ Róm til forna voru jaršaber notuš til aš lękka hita, hįlsbólgu, vinna gegn  nżrnasteinum og blóšsjśkdómum ķ lifrinni og miltanu.

Til aš fį alla nęringu sem aš jaršaberin innihalda skal alltaf kaupa žau fersk. Žau eiga aš vera stinn og hafa djśpan raušan lit og gręnan “hatt” og ilma vel.

Lķtil jaršaber eru sętari og hafa meira bragš. Kaupir žś jaršaber skaltu borša žau helst strax.

Žegar jaršaber eru keypt ķ boxi skal athuga vel aš žaš sé engin mygla ķ boxinu. Ef eitt jaršaber sżnir merki up myglu skaltu ekki kaupa boxiš. Rannsóknir sżna aš žessa myglu mį tengja żmsum heilsufarslegum vandamįlum og jafnvel krabbameini. Įvextir og gręnmeti sem innihalda mikinn safa geta veriš menguš aš innan.

Hvernig skal geyma jaršaber

Eins og įšur sagši, žį er best aš borša jaršaber um leiš og žau eru keypt eša tżnd į akrinum. Aš geyma žau ķ ķsskįp skemmir gęši žeirra.

Jaršaber į aš geyma viš herbergishita ķ smį tķma. Anthocyanin sem er efniš er gefur žeim litinn er afar viškvęmt fyrir hita. Žetta er įstęšan fyrir žvķ aš jaršaber verša brśn ef žau eru geymd ķ röngu hitastigi.

Ašeins skal žvo jaršaber žegar žś ętlar aš borša žau. Best er aš skola af žeim undir rennandi köldu vatni. Alls ekki lįta žau liggja ķ vatni.

Ef žś vilt frosin jaršaber skaltu žvo žau varlega og leyfa žeim aš žorna og taka af žeim gręna toppinn. Sķšan skaltu raša žeim į smjörpappķr og frysta. Einnig mį setja žau ķ ķlįt sem aš lokast vel. Žau geymast ķ 6 mįnuši ķ frysti.

Heimildir: care2.com

 

 


Athugasemdir

Svęši

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg į Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile śtgįfa af heilsutorg.com
  • Veftré