Pale fi

Pale fi er tiltlulega prtein og fiturkt
Pale fi er tiltlulega prtein og fiturkt

Svokalla Pale fi (en: peleolithic diet) ntur tluverra vinslda dag, bi hj rttaflki sem og eim sem huga a heilsunni og eru opnir fyrir njungum. Ntma Pale fi er snii a v fi sem samkvmt vsindum dagsins dag samrmist v fi sem fornmenn neyttu en aan kemur heiti Pale sem vsar tmabili sem formenn voru uppi sem kallast Paleolithic og er tmasett fyrir um a bil 15.000 rum. Fi er einnig kalla steinaldarfi (en: stone age), hellisbafi (en: caveman) og Hunter-gatherer fi (en: hunter-gatherer). a ber alls ekki llum saman um a hvort a Pale fi s betra umfram anna fjlbreytt og lti unni fi sem rlagt er dag. Samsetning Pale fisins er raun holl og nringarrk flesta stai en a sem flestum finnst hamlandi er a um er a ra tiltlulega kostnaarsaman matseil.

Uppbygging fisins
Algengt er a rlg skipting milli orku r jurta- og drarkinu s 36 - 45% mti 56 - 65% etta segir ekki endilega til um skiptinguna t fr magni ar sem draafurir eru a mealtali orkurkari heldur en jurtaafurir (fyrir utan jurtaolur).
Ef a algeng vimi fyrir orkuefnin eru skou m sj a Pale fi er tiltlulega prtein og fiturkt en heldur lgt kolvetnum. Hlutfllin eru bilinu 19 35 % prtein, 28 58 % fita og 22 40 % kolvetni en slkt fi gti veri of lgt kolvetnum fyrir rttaflk og ara sem hreyfa sig miki. gefur a fuval sem rlagt er Pale finu gott svigrm til a uppfylla kolvetnarfina.

Matari byggir miki hreinni unninni fu sem helst er lfrnt rktu. Fiskur, egg, kjt og innmatur (helst af villibr og drum sem alin eru grasi) eru uppsprettur prteina, einnig hnetur og fr. vextir, grnmeti, rtur og sveppir eru uppsprettur kolvetna og trefja. unnar olur r jurtarkinu, til a mynda lfuola eru uppspretta fitu auk fitu r hnetum, frjum, fiski og kjti. miskonar jurtir og kryddjurtir, jafnvel skordr er innifali. Hins vegar ber a forast mjlkurafurir, kornafurir, ar me tali hveiti, hafra, mas, hrsgrjn, einnig baunir og kartflur svo og allan unninn mat, sykur og fengi.
Miki er lagt upp r neyslu omega-3 fitusrum, sem er ein stan fyrir v a dr sem alin eru grasi eiga meira upp pallbori ar sem kjti er rkara af omega-3 fitusrum. etta leiir til ess a hlutfalli milli omega-6 og omega-3 verur lgt (en: omega-6/omega-3 ratio) sem er samkvmt rlegginum nringafrinnar dag en er v miur gagnsttt v sem a er matari flestra.

Nringarefni, mgulega af skornum skammti
au nringarefni sem helst gtu ori af skornum skammti eru kalk og D-vtamn ar sem mjlkurafurir eru ekki notaar. Laufgrnt grnmeti og sesamfr inniheldur kalk sem ntist lkamanum gtlega en sumir mla samt sem ur me kalktflum til a tryggja ngjanlegt kalk. Ef a neysla feitum fiski er ekki mikil gti komi til skortur D-vtamni en aukin fiskneysla og tivera hdegisslinni um 30 mntur, tvisvar viku, myndi vinna gegn eim skorti.
Einnig eru vangaveltur um a hvort a mgulega geti komi til skortur lngum fjlmettuum fitusrum (en: long chain poly unsaturated fatty acids). Til a mynda omega-6 fitusrunni arachidonic sru (AA) og docosahexaenoic acid (DHA) sem er omega-3 fitusra. Reyndar getur mannslkaminn umbreytt lfsnausynlegu fitusrunni alfa lnlen sru (en: alfa linolenic acid) yfir DHA og benda margir a fullngja megi rfinni ann mta svo a megin uppistaan funnar komi r jurtarkinu.

Reyndar eru hnetur rkar af AA og feitur fiskur rkur af DHA og v tti ntmamaurinn a eiga auvelt me a fullngja rfum snum fyrir langar fjlmettaar fitusrur ar sem frambo essum futegundum er rkulegt ntma samflagi.

Hreyfing og Palefi
hugaver vibt vi umrur um Pale fi er s mikla hreyfing sem mlt er me a stundu s samhlia heilsusamlegu matari og hfilegum skammtastrum. ar er vsa til eirrar miklu hreyfingar daglegu lfi sem maurinn stundai fyrr ldum og bori saman vi kyrrsetu sem of margir leyfa sr dag rtt fyrir a vita s a skortur hreyfingu veldur rrnun vvamassa og aukinni fitusfnun. Slkt getur leitt til insln vinms og unninnar sykurski. essu til stunings er bent a lklega eyddu eir sem uppi voru essum tma um rijungi af sinni orkurf hreyfingu ea um 1000 kcal dag a mealtali.

Ekki allir sammla
Srstaa rannskna Pel finu er s a veri er a skyggnast r sundir aftur tmann. Veri er a draga tal lyktanir t fr gena- og fornleifarannsknum og eru essar rannsknir efalaust ekki ngjanlega langt veg komnar. a ga er a margt Pel rleggingunum um mat, drykk og hreyfingu er takt vi r rleggingar sem vsindin rleggja dag, svo a ekki s allt sambrilegt.
Eins og ur hefur komi fram er almennt tali a til ess a tryggja a ll nringarefnin berist lkamanum ngjanlegu magni s mikilvgt a sleppa ekki r heilu fuflokkunum, eins og gert er gagnvart mjlkurafurur Pale finu, nema a um ofnmi ea ol s a ra.

Fra Rn rardttir, Nringarfringur, nringarrgjafi, rttanringarfringur.


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr