Hungur og matarlyst ekki sami hluturinn

Hungur er egar lkamann vantar fu til a uppfylla nringar- og orkurf sna, mean matarlyst er huglg lngunin mat. Hungur segir yfirleitt til sn nokkrum klukkutmum eftir a borair sast en tmalengdin er mismunandi eftir v hva borair stra mlt, hversu langt er um lii og hva varst a gera millitinni.

Hungur gerir v oftar vart vi sig egar glksinn blinu (blsykurinn) er lgmarki. v m segja a hungur s vrn lkamans gegn v a hann skorti fu, og ar me nringu og orku.

Matarlyst eru hins vegar vibrg lkamans vi til dmis ilmi af mat ea vi a sj eitthva matarkyns sem er girnilegt ea upphaldi. a er matarlystin sem ltur augu n vera strri en magann ef svo m a ori komast.

Matarlyst er ntengd hegun okkar, auk ess a taka vi skilaboum fr meltingarvegi, heila og fituvef.

Aukin matarlyst ea essi tilfinning a urfir a bora allt sem er innan seilingar er sprottin af lfefnafri lkamans ea vegna tilfinninga sem tengir vi mat en einnig er a slrnt, til dmis bora margir af v a eim leiist ea egar eir eru daprir.

ff

egar vi hugum essa auknu matarlyst heyrir yfirleitt ekki a einhver s sjkur brokkl! Nei, lngunin er venjulega miki unnin mat sem inniheldur miki af unnum sykri og llegri fitu.

Matarlystin er a sem stjrnar lngunum og eru a vibrg okkar vi fu sem strir essum hrifum, matarlyst getur aukist og minnka h v hva brag r lkar, hva er boi hverju sinni, hvernig heilsan og andleg lan er.

Matarlyst getur einnig aukist og minnka tengslum vi hormna og streitu.

a er sagt a best s a bora anga til maur er nstum saddur ea jafnvel rlti svangur enn og a felst kveinn sannleikur essari setningu. Til a skynja etta og bregast vi me v a htta a bora egar ng er komi arf einbeitingin a snast um mltina sem veri er a bora. Ekki lestur, sjnvarpshorf ea anna sem tekur burt athyglina.

Flest flk er of-nrt, ef svo m a ori komast, egar nttruleg mettunar tilfinning eirra gerir vart vi sig. okkar erilsama heimi bora margir egar eir eru utan vi sig, hlaupum og a gera eitthva anna en a bora. Margir hafa hreinlega misst getuna til a hlusta lkamann egar hann er a gefa merki um a hann s binn a f ng a bora.

Mettunartilfinning ea sedda er einnig h hugsunum okkar, lan og tilfinningalegum tengslum vi mat.

a skiptir lka miklu mli hvernig mat vi borum. Sem dmi, lleg fita til a mynda r djpsteiktum mat (kjklingabitar, franskar kartflur) getur skili ann sem borar etta eftir mettan og orkumikinn (v fita er mjg mettandi og orkurk), en nringarlegt gildi mltarinnar er sama sem ekkert.

a er mikilvgt fyrir heilsuna a hugsa um nringargildi eirrar fu sem sndd er.

Sem dmi, avkad er rkt af fitu og a mjg hollri fitu en a er einnig rkt af 19 rum mikilvgum vtamnum og steinefnum. Avokad er ar af leiandi dmi um holla fu me htt nringargildi.

h

Efnaskipti lkamans er annar ttur sem hefur hrif hungur. Efnaskipti tskr ofur einfaldan htt er hversu hratt lkaminn vinnur orku r matnum. Skjaldkirtillinn stjrnar efnaskiptum lkamans.

Skjaldkirtilinn er kirtill sem er stasettur rtt vi nesta hluta hlssins framanvert. Hormnin sem hann framleiir stra grunnorkurf lkamans a er, hversu mikilli orku lkaminn eyir hvld. Einnig skipta vvamassi og hormnar mli egar kemur a hraa efnaskiptum lkamans. Aukin brennsla ea hr brennsla tengslum vi lkamsreynslu og rttaikun leiir oft af sr auki hungur.

v meiri vvamassa sem hefur eim mun hraari er brennslan v vvafrumur urfa meiri orku en fitufrumur.

Frilega s eru eir sem hafa meiri vvamassa me meiri matarlyst ea ttu a hafa. En vegna hormna lkamanum sem tengjast inslni, leptin og ghrelin sem og andlegum ttum a er etta alls ekki alltaf annig.

Heilinn eltir ekki tilfinninguna um fullan maga, heldur eltir hann merkin um mettun sem ir a hafir bora.

Heilinn mttekur merki fr mrgum mismunandi hormnum um a hvort hann urfi mat ea ekki.

egar fitu ea prteina hefur veri neytt eru merki um mettun send til heila, sem og hormnin og insln og leptin sem senda bo til heilans um a fu hafi veri neytt.

essi bo eiga upphaf sitt dpamnframleiandi taugaendum heiladyngjubotni. etta breytir dpamn losun til eirrar stvar heilanum sem hefur me viurkenningu a gera, stin sem strir lngun fu.

Dpamni sendir merki um viurkenningu en of lti af dpamni heila hefur veri tengt vi oft.

Stjrnun og hfileikinn til a hafa sjlfstjrn egar kemur a matarlyst hefur veri umtalsefni margra umra sastliinn ratug ea svo.

Heiladyngjubotn er aal-stjrnunar lffri fyrir matarlyst mannsins. Leptin, hormni sem framleitt er af fitufrumum sendir hins vegar neikva svrun egar kemur a v a vi eigum a htta a bora.

Aukin matarlyst hefur veri tengd vi jafnvgi hormnum, gesjkdmum og auvita streitu.

Gott vri ef allir gtu haft ga stjrn matarlyst sinni og hungurtilfinningu en eins og staan er dag eiga of margir vandrum me a greina milli raunverulegrar mettunartilfinningar og tilfinningalegra hrifa, og a sustu eru a hormnatengdir ttir sem einnig hafa hrif matarlyst.

Tkum sem dmi konur sem f fyrirtaspennu. r sem hafa gengi gegnum a og eru a ganga gegnum a ekkja essa sjklegu lngun sem vaknar sykur egar blingar nlgast.

dag er allskyns misskilningur og rangfrslur gangi varandi notkun lyfjum sem eiga a draga r matarlyst og einnig varandi gervistuefni. Mrg lyf sem eiga a draga r matarlyst hafa hrif mitaugakerfi og sum essara lyfja hefur urft a taka af markai vegna slmra aukaverkana hjartakerfi.

Me v a nota lyf til a bla niur matarlyst getur veri a missa af eim skilaboum sem a lkaminn er a senda r. a er nefnilega sta fyrir v a fr aukna matarlyst. stan gti veri tengd nringu, efnaskiptum ea tilfinningum en a er mikilvgt a lra a ekkja merki lkamans til a geta leyst r eim merkjum sem hann er a senda r.

Njar rannsknir hafa snt fram a gerfistuefni geta raun rva matarlyst, auki lngun kolvetni og jafnvel rva fitusfnun, en allt etta getur leitt til yngdaraukningar.

g

Fita og prtein mat senda tiltlulega fljt skilabo fr munni til mettunarstva heilanum, mean fa me gervistuefnum notar ekki essar smu boleiir sem ir a meiri htta er a of miki s bora.

Lngun mat og stjrnun matarlyst eru flknir ttir og a er mikilvgt a huga a tilfinningalegum tengslum vi lngun mat en einnig a fylgjast vel me v hvort ert a bora vegna hungurs ea matarlystar.

Heimild: foodmatters.tv/content/hunger


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr