Efnaskipti kolvetna

Fan sem vi borum er eldsneyti lkamans.

au prtein, fituefni og kolvetni sem vi tkum inn funni ntast til orkuframleislu, en orka er okkur nausynleg til daglegra athafna.

A hluta eru au nausynleg byggingarefni til a vihalda vefjum lkamans.

Til ess a hinar msu futegundir ntist vefjum lkamans urfa nokkrir ttir a koma til, .e.a.s. melting, niurbrot efna einstaka hluta, upptaka rmum og loks flutningur til vefja lkamans. ar ntist fan vefjafrumum.

etta einnig vi um kolvetni, jafnt au sem mynda langar kejur (meltanlegar fjlsykrur) og stuttar (ein- og tvsykrur). Niurbrot meltanlegra fjlsykra gerist nokkrum fngum ar sem svokllu ensm (lfhvatar) kljfa r smrri hluta. r brotna san enn frekar niur, allt til ess a bli taki efnin upp og flytji au til hinna msu vefja lkamans.

Hormn lkamans sj til ess a ferli af essu tagi gangi elilega fyrir sig. ekktasta sykurhormni er insln.

Upptaka lkamann

Kolvetnin fara gegnum meltingarveginn ur en au komast t bli. Upptakaeinsykraverur slmhimnu armanna. r flytjast san fram til lifrarinnar aan sem r berast t bli (blsykur) svo a frumur lkamans geti ntt sykurinn til orkuframleislu. S ekki rf fyrir meiri sykur blinu getur hann ummyndast glkgen, annars vegar til geymslu lifrinni og hins vegar minna mli sem forasykur vvum.

Meltingfjlsykrahefst me v a hinar lngu kejur klofna fyrir tilstilli ensma brissafanum, sem myndast briskirtlinum. essi ensm geta ekki klofi sykrurnar ngilega miki til ess a upptaka geti ori og v klofna r enn frekar rmunum. Mjlkursykur er ein eirra sykrutegunda sem klofna fyrir tilstilli ensma armaslmhimnunni. Ef ensmi sem klfur mjlkursykur virkar ekki sem skyldi verur upptaka mjlkursykurs fullkomin (mjlkursykurol). Hann berst v fram um meltingarveginn og getur valdi niurgangi.

Hva verur um sykurinn?

Glksi losnar t bli egar niurbroti kolvetna er loki og upptaka hefur fari fram. formi glksa flyst sykurinn til frumna lkamans ar sem hann er brotinn niur og nttur til orkuframleislu. S sykur sem bli flytur er bundinn, .e.a.s. hann binst ekki rum efnum blinu.

Ef ekki reynist rf fyrir allan ann sykur sem neytt hefur veri, hvort heldur er til orkuframleislu, vihalds ea uppsfnunar lifur og vvum, getur sykurinn ummyndast fitu.

Hvernig brennir lkaminn kolvetnum?

Glksinn klofnar enn frekar niur inni frumunum. Vi a verur til orka, sem er nausynleg til a vihalda hinni msu lkamsstarfsemi.

Sum lffri eru afar nm fyrir sykri (glksa) blinu. Einkum eru heilinn og taugavefir h v a styrkur blsykurs s ngu hr til a tryggja nausynlegt og stugt sykurmagn. urfa vvarnir einnig sinn sykurskammt vi reynslu, egar lagi er svo miki a mjg hratt gengur sykurforann og mjlkursra myndast me tilheyrandi harsperrum.

Hvenr brennir lkaminn fremur kolvetnum en fitu?

Vi elilegar astur brennir lkaminn jafnt kolvetnum sem fitu. urfi lkaminn skyndiorku a halda er fljtlegast a vera sr ti um hana me v a brenna kolvetnum. Su kolvetni ekki fyrir hendi m brenna fitu stainn.

Ef fitubruni verur mjg mikill vegna ess a lkaminn getur ekki brennt kolvetnum, eins og gerist hj mjg veikum sykursjklingum, getur veri htta ketnblsringu.

Hvernig er sykurmagni lkamanum stjrna?

Sykurbskapur lkamans stjrnast af hrfnu kerfi hormna. ekktustu hormnin eru insln og glkagon.

Kolvetnark mlt hvetur til losun inslns. Hlutverk inslns er a stjrna flutningi sykurs til hinna msu frumna lkamans, sem san nta hann sem orkugjafa.

Ef styrkur blsykurs fellur niur fyrir tilteki mark, annig a frumur lkamans f ekki ngan sykur, sr hormni glkagon um a skammta sykur r forageymslu (glkogen) lifrarinnar.

Heimild: doktor.is


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr