fyrsta viri barna roskast heilinn jafnhratt og hann gerir murkvii

hrifin sem foreldrar/umnnunarailar hafa brn allt fr fingu eru grarlega mikil.Harward University center on the developing childhefur gefi t nokkra punkta sem lsa v hverju brn eru tsett fyrir og hva hefur hrif au.

fyrsta virinu er heilinn a roskast jafnhratt og hann gerir murkvii, svo hgist smtt og smtt honum. Til dmis er skynsami (prefrontal) hluti heilans ekki orin ngilega roskaur hj flki fyrr en um og eftir rtugt og aeins seinna hj krlum.

1.Heilinn byggist upp yfir tma. Arkitektr heilans byggist upp gegnum vivarandi ferli sem byrjar ur en vi fumst og heldur fram fram fullorinsaldur. Atburir snemma vinni hafa hrif gi arkitektrsins, geta annarsvegar mynda sterkan ea brothttan grunn fyrir alla ekkingu, heilsu og hegun sem kemur framhaldinu. Eins og egar hs er byggt veikum grunni, hefur ar af leiandi hrif styrkleika hssins. Fyrstu rin af lfinu a eru 700 njar taugatengingar a myndast hverri sekndu. Eftir etta ferli af hrari fjlgun, fer ferli gang sem kallast pruning og velur heilinn t r taugatengingar sem eru mikilvgar til a heilinn veri sem skilvirkastur og hendir hinum t. Semsagt skerpir frekar essar mikilvgu taugatengingar og hendir hinum t.

2.Erfir og reynsla mtar heilann sem er stugri run. Vsindaflk hefur komist a v a str ttur runarferlinu sr sta ferli sem kallast serve and return. a er sambandi milli barna og fullorins einstaklings, hvort sem um er a ra foreldra, fjlskyldu ea samflagi almennt. etta eru au vibrg sem ungabarn/barn fr til dmis egar a hjalar, bendir ea grtur. essi vibrg eru til dmis au a ungabarni/barni fi vibrg vi ofantldu eins og augnsamband, spjall ea famlag. Me v er veri a byggja upp ea styrkja taugatengingar heila ungabarna/barna sem styrkir svo runina samskiptum og flagslegri frni. Ef brn f ekki essi vibrg ea ef au eru reianleg ea vieigandi, hefur a hrif arkitektr heilans og hann rast ekki eins og hann tti a gera. a getur haft hrif ekkingu og hegun hj einstaklingnum. Brn f til dmis ekki essi vibrg egar au horfa sjnvarpi, f semsagt ekki rtt vibrg vi hjalinu, bendingum ea grti sem er lagi hfi.

3.Hfileiki heilans til a breytast og rast minnkar me aldrinum. Heilinn er mttkilegastur barnsaldri til a taka vi upplsingum og draga af eim lrdm, eftir v sem heilinn roskast meira og verur srhfari til a taka vi flknari upplsingum a hann erfiara me a ekkja og alagast njum ea vibnum skorunum. etta ir a a er auveldara a hafa hrif arkitektr heila barna sem er stugri run heldur en hj einstaklingum fullorinsaldri. eim mun fyrr sem gripi er inn eim mun meira er hgt a gera.

4.Mikil streita getur haft mjg slm hrif arkitektr heilans sem er run, a getur svo leitt til vandamla t lfi tengslum vi ekkingu, hegun, lkamlega og andlega heilsu. Vsindaflk hefur komist a v a krnsk og sfelld streita sku vegna ftktar, misnotkunar ea unglyndis svo dmi su tekin getur haft tluver neikv hrif heila sem er run. Ef stuningur fr fullornum einstaklingi er ekki til staar vi ofantaldar astur a getur streitan haft mikil hrif arkitektr heilans. Semsagt ef barn hefur gan stuning fr fullornum einstakling rtt fyrir slmar astur a vegur a vel upp mti.

Heimild: In Brief: The Science of Early Childhood Development.

Harvard University Center on the Developing Child.

Grein af vef netsjukrathjalfun.is


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr