Ůarmaflˇran og heilsa

äAllir sj˙kdˇmar hefjast Ý meltingarvegiô. Ůetta sag­i Hippocrates fyrir meira en 2000 ßrum en vi­ erum fyrst n˙na a­ skilja hversu miki­ er til Ý ■essum or­um.á

Rannsˇknir ß undanf÷rnum ßrum hafa leitt Ý ljˇs a­ heilbrig­ ■armaflˇra er grÝ­arlega mikilvŠg fyrir almennt heilbrig­i. ËjafnvŠgi ß ■armaflˇrunni áhefur sřnt sig a­ řta undir allskyns sj˙kdˇma s.s. sykursřki, offitu, li­agigt, ■unglyndi og a­ra ge­sj˙kdˇma.

Ůarmaflˇran telur um 100.000.000.000.000 bakterÝa sem er 10 sinnum meiri fj÷ldi en allar frumur lÝkamans. Allur ■essi fj÷ldi skiptist Ý um 1000 tegundir af bakterÝum. ═ raun getum vi­ sagt a­ vi­ sÚum miklu frekar bakterÝur en menn!
Ůegar vi­ erum Ý mˇ­urkvi­i erum vi­ a­ mestu ästerÝlô frß bakterÝum en um lei­ og vi­ komum Ý heiminn fßum vi­ bakterÝur Ý okkur og ß frß umhverfinu. á95% af bakterÝunum eru innan lÝkamans en 5% utan ß honum. Sumir frŠ­imenn telja a­ ■a­ sÚ ekki af tilviljun a­ fŠ­ingarvegurinn er svo nŠrri enda■armi sem er svo bakterÝurÝkur. Ůetta eru fyrstu kynni okkar af bakterÝum og ■ar me­ ver­a ■Šr ˇrj˙fanlegur ■ßttur Ý heilbrig­i okkar allt til dau­adags. ┴n bakterÝa vŠri ■etta lÝf okkar ˇm÷gulegt .

Margir vÝsindamenn og heilbrig­isstarfsmenn eru farnir a­ tr˙a ■vÝ a­ heilbrig­ ■armaflˇra og meltingarvegur sÚ einn mikilvŠgasti ■ßttur Ý a­ tryggja heilbrig­i almennings ß 21. ÷ldinni. Ůarmaflˇran hefur m.a. ■essi hlutverk Ý e­lilegri lÝkamsstarfssemi:

  • BakterÝur ■armaflˇrunnar geta nřtt sÚr ˇmeltanlegar trefjar sem magi og smß■armar hafa ekki rß­i­ vi­ a­ melta. Gerjun ß trefjunum fyrir tilstu­lan ■armaflˇrunnar stu­lar a­ myndun stuttke­ju fitusřra (short chain fatty acids). Ůarmaflˇran nřtir svo ■essar fitusřrur til orkumyndunar og stu­lar ■vÝ enn frekar a­ heilbrig­ri ■armaflˇru.
  • Hjßlpar til vi­ framlei­slu ßá mikilvŠgum vÝtamÝnum (B og K).
  • Heilbrig­ ■armaflˇra heldur sÚr Ý jafnvŠgi , berst gegn ˇhagstŠ­um bakterÝum áog ávi­heldur heilbrig­ri ■armaslÝmh˙­.
  • Vi­heldur heilbrig­u ˇnŠmiskerfi. Ůarmaflˇran inniheldur um 75% af ˇnŠmiskerfi okkar. Heilbrig­ ■armaflˇra veitir vernd gegn sřkingum og řmsum sj˙kdˇmum.
  • Stjˇrnar řmsum efnaskiptum.
  • Heilbrig­ ■armaflˇra Ý jafnvŠgi er semsagt lykillinn a­ e­lilegri meltingu og almennu heilbrig­i.

ŮvÝ mi­ur er n˙tÝma lÝfsstÝll me­ hreyfingarleysi og ˇhollu matarŠ­i a­ gera margt til a­ skemma gˇ­a ■armaflˇru. Mß ■ar nefna:

  • Sřklalyf, blˇlguey­andi lyf og gigtarlyf.áSÚrstaklega eru sřklalyf áh÷nnu­ til ■ess a­ berjast gegna bakterÝum Ý lÝkamanum, jafnt gˇ­um sem slŠmum. Geta langvarandi og endurteknir sřklalyfjak˙rar gengi­ a­ heilbrig­ri ■armaflˇru dau­ri!
  • MatarŠ­i sem inniheldur miki­ af unnum matvŠlum, hvÝtu hveiti og hvÝtum vi­bŠttum sykri. Getur valdi­ äleaky gutô e­a lekandi ■÷rmum. Lek ■armaslÝmh˙­ er opin lei­ fyrir řmsar ˇŠskilegar bakterÝur og anna­ sem getur ska­a­ heilsu okkar.
  • Mikil kj÷tneysla
  • Langvarandi streita og svefnleysi
  • Hreyfingarleysi
  • Mengun

En hva­ getum vi­ gert til ■ess a­ stu­la a­ sem heilbrig­astri ■armaflˇru?

  • Augljˇsasta og fyrsta skrefi­ Ý a­ vi­halda heilbrig­ri ■armaflˇru er a­ for­ast e­a draga sem mest ˙r ■vÝ sem nefnt er hÚr a­ ofan og er tali­ skemmandi fyrir ■armaflˇruna.á En au­vita­ getur veri­ erfitt a­ střra řmsu t.d. mengun Ý umhverfi okkar e­a erf­um okkar. Vi­ getum heldur ekki stjˇrna­ ■vÝ hvort mˇ­ir okkar haf­i okkur ß brjˇsti e­a hversu heilbrigt uppeldi vi­ h÷fum fengi­.á
  • Reyna a­ bor­a sem freskastan mat ßn allra aukaefna.á Veljum mat Ýá sinni ferskustu mynd t.d. appelsÝnuna Ý sta­ appelsÝnusafans.
  • Bor­a­a trefjarÝka fŠ­u s.s. grˇft kornmeti, grŠnmeti og ßvexti.
  • Bor­a gerju­ matvŠli eins ogá t.d. jˇg˙rt, AB-mjˇlk , LGG, s˙rkßl og/e­a neyta hßgŠ­a äprobioticô fŠ­ubˇtarefna.
  • Hreyfa sig r÷sklega a.m.k. 30 mÝn˙tur ß dag. Nota hversdaginn til a­ hreyfa sig.
  • Gera rß­stafanir til a­ stjˇrna streitu áog nß gˇ­um svefni ß hverri nˇttu.

١ vi­ sjßum ekki ■armaflˇruna og ■Šr bakterÝur sem ■ar lifa ver­um vi­ a­ fara a­ haga lÝfi okkar ■annig a­ ■essi mikilvŠga flˇra fßi a­ blˇmstra og ■ar me­ lÝka heilsa okkar.

Skrifa­ af Geir Gunnari Mark˙ssyni,áritstjori@nlfi.is

Heimild: nlfi.is


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ