Hjartvnt matari

Heildrn nlgun.

dag er lg hersla matari heild og gi matarins sta ess a einblna of miki einstakar futegundir.

Mlt er me v a bora:

vexti og grnmetidaglega ea um 500 grmm. Til a n essu magni yrfti a hafa alltaf vxt og/ea grnmeti me hverri mlt og bora einnig milli mla.

Heilkornavrurminnst tvisvar dag. Dmi um heilkornavrur eru heilhveiti, rgur, bygg, hafrar, mas, hirsi, heilmala spelt og hishrsgrjn.

Fisk og sjvarfangtvisvar til risvar viku. Mikilvgt er a muna eftir a bora lka feitan fisk alla vega einu sinni viku svo sem lax, bleikju, lu, sld ea makrl.

Fituminni mjlkurvrursem eru n vibtts sykurs. Dmi um slkar vrur eru brauostur, lttmjlk, AB-mjlk, hreint skyr og jgrt.

Belgjurtir og hnetur.

Jurtaolur og vibit r jurtaolum stainn fyrir smjrlki og smjr.

Mlt er me v a takaD-vtamndaglega (lsi, perlur, tflur).

Mlt er me v a takmarka:

Unnar kjtvrur.Hr er tt vi kjt sem er reykt, salta og/ea rotvari me ntrati ea ntrti. Sem dmi m nefna saltkjt, spgipylsu, peppern, beikon, pylsur, bjgu, kjtfars, hangikjt og skinku.

Rautt kjt. Hr er tt vi til dmis nautakjt, lambakjt og svnakjt.

Matvli og drykki sem innihalda mikinnvibttan sykureins og kkur, kex, slgti og sykraa gosdrykki.

Salt matarger og matvli sem innihalda miki af salti.

Njustu rannsknir

Nleg rannskn fr Harvard, ar sem fylgst var me tttakendum 24-30 r, sndi a me v a bora mjka fitu (finnst jurtaolum, feitum fiski, hnetum og frjum) stainn fyrir hara fitu (finnst smjri, rjma, feitum osti og feitu kjti) og heilkornavrur stainn fyrir fnunnin kolvetni (korntegundir me lti af trefjum) og vibttan sykur minnkuu lkur kransasjkdmum (2).

samantekt bandarsku hjartasamtakanna (AHA) lfsstlsttum til varnar hjarta- og asjkdmum sem kom t essu ri (3) kemur fram a til a minnka lkur hjarta- og asjkdmum er skilegt a huga s a eftirfarandi ttum:

Fara eftir rleggingunum um matari (sambrilegar eim sem koma fr Embtti landlknis).

Reykja ekki.

Hreyfa sig reglulega.

lokin er lka mikilvgt a muna a a fari s eftir rleggingunum fr Embtti landlknis er auvita lagi a gera sr dagamun af og til en mikilvgt er samt a halda strstum hluta matarisins samrmi vi rleggingarnar.

Heimildir:

1) Nordic Nutrition Recommendations 2012 Integrating nutrition and physical activity. 2014, Nordic Council of Ministers.

2) Li, Y., et al., Saturated Fats Compared With Unsaturated Fats and Sources of Carbohydrates in Relation to Risk of Coronary Heart Disease: A Prospective Cohort Study. J Am Coll Cardiol, 2015. 66(14): p. 1538-1548.

3) Benjamin, E.J., et al., Heart Disease and Stroke Statistics-2017 Update: A Report From the American Heart Association. Circulation, 2017. 135(10): p. e146-e603.

Hfundur er nringar- og lheilsufringur hj Mist lheilsuvsindum vi Hskla slands.

Eftir Jhnnu E. Torfadttur: "Tilgangur rlegginganna er meginatrium a skilgreina a fi sem veitir ll lfsnausynleg nringarefni og minnkar lkur sjkdmum."

Rleggingar um matari koma fr Embtti landlknis. r byggjast samantekt srfringa fr Norurlndunum sem fara reglulega yfir njustu rannsknir essu svii (1). Tilgangur rlegginganna er meginatrium a skilgreina a fi sem veitir ll lfsnausynleg nringarefni og minnkar lkur sjkdmum bor vi sykurski af tegund 2, hjarta- og asjkdma og krabbamein mia vi bestu vsindalegu ekkingu. m hafa huga a einstaklingar sem lifa mjg heilsusamlegu lfi geta einnig fengi umrdda sjkdma.

Grein birtist fyrst Morgunblainu 9.nvember s.l


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr