FrÝ­a R˙n nŠringarfrŠ­ingur me­ mj÷g gˇ­ar rß­leggingar var­andi hinn gullna me­alveg ■egar kemur a­ matarŠ­i

═ vikunni sem lei­ var fjalla­ um nokkrar nŠringartengda ■Štti Ý ˙tvarps■Šttinum äMannlegi ■ßtturinnô ß Rßs 2.

Vi­mŠlandinn var FrÝ­a R˙n ١r­ardˇttir nŠringarfrŠ­ingur ß Heilsutorgi og LandspÝtalanum.

H˙n var Ý vi­tali­ vi­ Gunnar Hansson sem lag­i fyrir FrÝ­u R˙n nokkrar spurningar frß hlustendum Mannlega ■ßttarins.

Fyrst rŠddu Gunnar og FrÝ­a R˙n um fitu en margir velta fyrir sÚr hva­ er eiginlega hollast Ý ■eim efnum, me­ hverju ß a­ smyrja brau­i­ sitt og upp ˙r hverju ß a­ steikja. FrÝ­a R˙n benti ß lei­beiningar frß EmbŠtti LandlŠknis en ■Šr lei­beiningar sty­jast vi­ NorrŠnar rß­leggingar um nŠringu sem fj÷ldi vÝsindamanna af ÷llum nor­url÷ndunum unnu.á

Ůa­ er ekki heildarmagn fitunnar sem skiptir mßli heldur gŠ­i hennar og mß draga ˙r lÝkum ß hjarta- og Š­asj˙kdˇmum ef hluta af mettu­u fitunni er skipt ˙t fyrir fleirˇmetta­ar og einˇmetta­ar fitusřrur. Ůetta mß gera me­ ■vÝ a­ takmarka neyslu ß kexi, k÷kum, sŠlgŠti og snakki og velja hollari v÷rur Ý sta­inn. Til dŠmis a­ velja hnetur, m÷ndlur og frŠ Ý sta­inn fyrir snakk og ßvexti, grˇft brau­ og heilkorna frŠrÝkt hr÷kkbrau­ Ý sta­inn fyrir sŠtt kex.

Einnig, a­ skipta ˙t feitum og unnum kj÷tv÷rum fyrir ˇunni­, magurt rautt kj÷t og fuglakj÷t en gott er a­ takmarka rautt kj÷t vi­ 500 g ß viku sem samsvarar 2-3 mßltÝ­um. MikilvŠgt er a­ huga a­ fiskneyslunni en me­ ■vÝ a­ velja fisk oftar og feitan fisk s.s. lax, bleikja, l˙­a, makrÝl og sÝld reglubundi­ mß bŠta heilnŠmi matarŠ­isins Ý heild. TvŠr til ■rjßr fiskmßltÝ­ir ß viku, ■ar sem hver fiskskammtur er um 150 g, er Šskilegt fyrir okkur og leggur grunn a­ hollri samsetningu matse­ilsins hva­ var­ar fitu og eykur hlut mj˙krar fitu ß kostna­ metta­rar (har­rar) fitu.

Einnig sn˙ast rß­leggingar um a­ velja fituminni mjˇlkurv÷rur sem oftast og a­ nota nota oftar olÝur Ý sta­inn fyrir smj÷rlÝki og smj÷r vi­ steikingu. ŮŠr tegundir af olÝur sem Šskilegastar eru, eru ˇlÝfuolÝa, repjuolÝa og ISIO-4, einnig sesam og h÷rfrŠolÝa. Allar hafa ■Šr sitt gildi bŠ­i Ý heita og kalda eldh˙sinu ef svo mß segja. Ůa­ er til dŠmis hollara a­ nota olÝu ß salati­ sitt Ý sta­inn fyrir tilb˙na salatdressingu sem t.d. er ger­ ˙r majonesi.

A­rar fŠ­utegundir sem mŠla mß me­ eru lßrpera (avocado) og lřsi, einnig gefa ˇlÝfur holla fitu. Var­andi vi­biti­ sem best er a­ nota ■ß snřst ■a­ fyrst og fremst um magni­ sem smurt er me­ og fj÷ldi brau­snei­a sem bor­a­ar eru. Til samanbur­ar mß nefna a­ hef­bundi­ smj÷r er 82% feitt og ■ar af 49% mettu­ fita, smj÷rvi er 75% feitur og ■ar af 35% mettu­ fita ß me­an LÚtt og Laggot er 40% fita, ■ar af a­eins 16% mettu­ fita.

Rau­i ■rß­urinn er hins vegar sß a­ ■a­ er ekki Šskilegt a­ skipta ˙t metta­ri fitu fyrir fÝnunnin kolvetni, svo sem sykur og hvÝtt hveiti, ■ar sem ■a­ getur haft ˇŠskileg ßhrif. Einnig a­ ■a­ eigi alls ekki a­ bor­a metta­a fitu, markmi­i­ er fyrst og fremst a­ stilla henni Ý hˇf og auka hlut mj˙krar fitu, sÚrstaklega fj÷lˇmetta­a fitu. Ůar a­ auki ■arf a­ hugsa um gŠ­i matvŠla, ■ar ß me­al uppruna fŠ­unnar og fŠ­umynstur frekar en nŠringarefnin ein og sÚr.

Sjß nßnar Ý grein um ■etta efni frß maÝ 2014: Mettu­ fita e­a ˇmettu­? ľ En ßfram er mŠlt me­ a­ skipta ˙t hluta af metta­ri fitu fyrir ˇmetta­a fitu ßsamt Ýtarefni ne­st Ý ■eirri grein.

FrÝ­a R˙n og Gunnar rŠddu einnig muninn ß milli s˙rdeigsbrau­s og hef­bundins brau­s. Fyrst og fremst er ■a­ grˇfleiki brau­sins sem rŠ­ur til um heilnŠmi ■essi ekki hvort a­ s˙rdeig e­a anna­ deig er nota­. Hins vegar finnst sumum a­ ■eim ver­i betur af s˙rdeigsbrau­i en gerbrau­i og tengist ■a­ meltingunni.

HvÝtt e­a fÝnunni­ brau­, er sÝ­ur heilnŠmt og nßnast trefjalaust samanbori­ vi­ brau­ sem er rÝkt af korni og frŠjum. SlÝk brau­ eru oft merkt me­ Skrßargatsmerkinu e­a heilkornamerkinu sem er Štla­ a­ lei­beina neytendum var­andi brau­neyslu. Til upplřsingar ■ß er okkur rß­lagt a­ bor­a um 25 g af trefjum ß degi hverjum en inntaka me­al ═slendingsins er ■ˇ ekki nema 17 g ß dag.

á

FrÝ­a R˙n ١r­ardˇttir

á

DŠmi um v÷rur sem bera Skrßargatsmerki­ mß finna hÚr http://mast.is/matvaeli/skraargat/skaargatsmerktar-vorur/

Lei­beiningar um Skrßargati­

http://mast.is/library/Lei%C3%B0beiningar/SkraargatidKrofur2.pdf

Fleira var ekki teki­ fyrir en hlř­a mß ß vi­tali­ hÚr

http://www.ruv.is/frett/er-surdeigsbraud-hollara-en-onnur-braud?

Heimildir: EmbŠtti LandlŠknis, HeimasÝ­a MatvŠlastofnuná

á

á


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ