Alzheimer-sj˙kdˇmur faraldur 21. aldarinnar

Alzheimer-sj˙kdˇmur einkennist af upps÷fnun amyloid-skella og taugatrefjaflŠkja Ý heilavef, sem Ý kj÷lfari­ lei­ir til sÝvaxandi taugafrumudau­a og rřrnunar heilans.

Ůessar sj˙klegu breytingar valda yfirleitt fyrst versnun ß skammtÝmaminni, en lifi sj˙klingurinn nˇgu lengi nŠr sj˙kdˇmurinn a­ hafa ßhrif ß ÷ll svi­ vitrŠnnar getu og a­ lokum einnig ß hreyfigetu.١tt Alzheimer-sj˙kdˇmur leggist mun fremur ß eldri einstaklinga en ■ß sem yngri eru og hŠkkandi aldur sÚ sterkasti ßhŠttu■ßttur sj˙kdˇmsins, ß hann ekkert skylt vi­ e­lilega ÷ldrun. Sß misskilingur hefur lengi sta­i­ rannsˇknum ß sj˙kdˇmnum fyrir ■rifum og enn ■ann dag Ý dag er margfalt hŠrri upphŠ­um veitt til rannsˇkna ß krabbameinum, hjarta- og Š­asj˙kdˇmum og HIV/AIDS, svo eitthva­ sÚ nefnt. ┴ ■eim svi­um lŠknisfrŠ­innar hefur undraver­um ßrangri veri­ nß­ ß undanf÷rnum ßrum og ßratugum, sem skilar sÚr Ý hŠrri lÝfaldri og ■ar me­ Ý auknum fj÷lda einstaklinga me­ heilabilun, me­al annars af v÷ldum Alzheimer-sj˙kdˇms.

Heilabilun er grÝ­arlega algengt vandamßl Ý eldri aldurshˇpum og er Alzheimer-sj˙kdˇmur ors÷k 60-70% heilabilunartilfella. Tali­ er a­ fj÷ldi ■eirra sem ■jßst af Alzheimer-sj˙kdˇmi tv÷faldist ß um ■a­ bil 20 ßra fresti.2á═ BandarÝkjunum eru 5,7 milljˇnir einstaklinga greindir me­ Alzheimer-sj˙kdˇm, sem grˇflega jafngildir 5700 ═slendingum.3áBeinn kostna­ur heilbrig­iskerfisins ■ar Ý landi vi­ me­fer­ og um÷nnun einstaklinga me­ heilabilun voru 277 milljar­ar BandarÝkjadala ßri­ 2017 og ˇbeinn kostna­ur vi­ um÷nnun ß vegum a­standenda var metinn vera 232 milljar­ar BandarÝkjadala sama ßr.3áSÚu ■essar kostna­art÷lur yfirfŠr­ar ß ═sland mundi beinn og ˇbeinn kostna­ur vi­ me­fer­ og um÷nnun einstaklinga me­ heilabilun hÚrlendis nema 50 millj÷r­um Ýslenskra krˇna ßrlega. HÚr er ■vÝ um a­ rŠ­a grÝ­arlegan ˙tgjaldali­ Ý heilbrig­ismßlum sem a­ ˇbreyttu ß eftir a­ tv÷faldast ß nŠstu 20 ßrum, en erfitt er a­ Ýmynda sÚr hvernig samfÚlagi­ ß a­ geta sta­i­ undir ■eirri aukningu.

N˙ ■egar gŠtir mikils ˙rrŠ­aleysis Ý mßlaflokknum, sem veldur sj˙klingum me­ heilabilunarsj˙kdˇma og a­standendum ■eirra ˇmŠldum ■jßningum. ═ ■essum skrifu­u or­um eru 200 einstaklingar ß bi­ eftir sÚrhŠf­ri dag■jßlfun ß h÷fu­borgarsvŠ­inu og geta ■eir ßtt von ß a­ ■urfa a­ bÝ­a Ý allt a­ tv÷ ßr. ┴ tveimur ßrum getur or­i­ mikil afturf÷r Ý sjßlfsbjargargetu einstaklings me­ heilabilun sem lei­ir til ■ess a­ margir eru or­nir of veikir til a­ nřta sÚr ˙rrŠ­i­ ■egar a­ ■eim kemur og hafa ■ß eytt ■essum tÝma heima, oft undir sˇlarhringseftirliti ÷r■reyttra a­standenda. Bi­in eftir hj˙krunarrřmi er einnig ˇhˇflega l÷ng og veldur ■vÝ a­ margir sj˙klingar me­ heilabilun hrekjast ß milli mismunandi deilda innan LandspÝtala mßnu­um saman ß­ur en ■eir komast loks Ý ÷rugga h÷fn.

Vandinn liggur ■vÝ Ý augum uppi og mŠtti Štla a­ menn reru a­ ■vÝ ÷llum ßrum a­ bŠta ˙r ■vÝ ˇfremdarßstandi sem n˙ rÝkir og b˙a sig undir hina miklu fj÷lgun einstaklinga me­ heilabilun sem fram undan er. Svo er ■ˇ ekki. Enn hefur engin stefna veri­ mˇtu­ Ý mßlefnum einstaklinga me­ heilabilun hÚr ß landi. Engar t÷lur eru til um raunverulegan fj÷lda einstaklinga me­ heilabilun hÚrlendis, hva­ ■ß um beinan og ˇbeinan kostna­ vi­ me­fer­ og um÷nnun ■eirra. Ůa­ hlřtur a­ teljast a­kallandi a­ kortleggja betur mßlaflokk sem lÝklega veltir um 50 millj÷r­um ßrlega og er jafn hratt vaxandi og raun ber vitni. Ekkert bˇlar enn ß auknum ˙rrŠ­um ß svi­i heimahj˙krunar, sÚrhŠf­ra dag■jßlfana og fj÷lbreyttra b˙setu˙rrŠ­a fyrir ■ennan hˇp.

Ůa­ er a­ sjßlfs÷g­u einkar mikilvŠgt a­ sty­ja vi­ ■ß einstaklinga sem ■egar eru komnir me­ Alzheimer-sj˙kdˇm og lÚtta lÝf bŠ­i sj˙klingsins sjßlfs og . . . LESA MEIRAá

á

á

á


Athugasemdir

SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ