Leišbeiningar til leik- og grunnskóla og ašila ķ frķstundastarfi vegna barna og unglinga meš fęšuofnęmi

Hér mį finna višbragšsįętlun/upplżsingar til leik- og grunnskóla og ašila vegna barna/unglinga meš fęšuofnęmi.

Įbyrgš starfsfólks:

Fęšuofnęmi getur veriš lķfshęttulegt. Starfsfólk žarf aš vinna nįiš meš ašstandendum og heilbrigšisstarfsfólki aš žvķ aš skapa öruggt umhverfi fyrir börn meš fęšuofnęmi og draga śr hęttunni į žvķ aš žau komist ķ tęri viš ofnęmisvalda. Einnig skal unniš aš žvķ aš barniš upplifi sig ekki öšruvķsi en skólafélagarnir og fįi notiš višburša žar sem matur og drykkur kemur viš sögu jafnt og ašrir. Leišbeiningar žessar eru unnar fyrir leik- og grunnskóla og frķstundastarf og veršur oršiš „starfsstašur“ notaš sem samheiti fyrir žessa staši.

Einnig fylgir eyšublaš sem nota mį til aš afla grunn upplżsinga um barniš og ofnęmiš/-in sem barniš er meš. Sjį hér.

Einnig mį finna hér, skrįningarblaš til aš nota žegar ofnęmistilvik kemur upp (Atvikaskrįning į ofnęmistilfelli)

Įbyrgš ašstandenda / forrįšamanna

  • Upplżsa stašinn um fęšuofnęmiš/-in og annaš sem taka žarf tillit til. 
  • Leggja skal fram lęknisvottorš meš upplżsingum um ofnęmiš sem og leišbeiningar um rétt višbrögš viš ofnęmistilviki Sjį hér.
  • Tryggja aš į starfsstašnum séu įvallt naušsynleg lyf. Lyfin žurfa aš vera greinilega merkt viškomandi barni og žau žarf aš endurnżja įšur en žau renna śt. Žaš er į įbyrgš starfsstašarins aš tryggja aš allir starfsmenn sem vinna meš barninu kunni aš nota adrenalķnpenna auk žess sem allir žurfa aš vera upplżstir um hvar slķkir pennar eru geymdir.
  • Gera įętlun um fyrirbyggjandi ašgeršir og višbrögš viš ofnęmistilvikum ķ samvinnu viš starfsstašinn. Įętlunin žarf aš taka miš af žörfum barnsins ķ ólķkum ašstęšum į višverutķma barnsins, ž.e. į deildinni / ķ skólastofunni, ķ matsal, frķstundastarfi og į öšrum višburšum. Nż og góš mynd af barninu žarf aš fylgja meš įętluninni. Einnig blaš meš engri mynd į til aš nota ķ žeim tilfellum sem óskaš er eftir žvķ aš mynd af barninu sé ekki birt. Į sumum leikskólum eru śtbśnar diskamottur meš mynd į fyrir hvert barn žar sem upplżsingar um fęšuofnęmi koma fram eftir žvķ sem viš į.
  • Gefa greinargóšar upplżsingar um hvaš žaš er sem barniš boršar og vera til rįšgjafar og samstarfs um örugg ašföng og vörur sem hafa reynst vel.
  • Fara reglubundiš yfir verklag og višbrögš viš ofnęmistilvikum meš starfsfólki starfsstašarins, skólahjśkrunarfręšingi og barninu (ef viš į).
  • Veita starfsstašnum upplżsingar um tengiliši ķ neyšartilfellum. Einnig er mikilvęgt aš sammęlast um oršręšuna žegar hringt er ķ foreldri og tilkynnt um ofnęmistilfelli. Dęmi: "Sęl, žaš er allt ķ lagi meš X, en hann fékk fyrir slysni einn bita af fiskibollu meš mjólk ķ ......"
  • Vinna meš góšum fyrirvara meš starfsstašnum og įšur en aš breytingar verša į matarmįlum t.a.m. ef aš nżr ašili eša fyrirtęki tekur viš eldhśsi/mötuneyti.
  • Kenna barninu, ķ samręmi viš aldur og žroska žess, hvernig į aš lifa meš ofnęminu. 
  • Žekkja frį hverjum žaš mį žiggja mat og drykk. 
  • Žekkja ofnęmisvaldandi matvęli og drykki. 
  • Žekkja örugg matvęli og drykki. 
  • Kunna ašferšir til aš foršast nįlęgš / snertingu viš ofnęmisvaldandi matvęli og drykki. 
  • Žekkja einkenni ofnęmisvišbragša. 
  • Vita hvernig og hvenęr eigi aš lįta fulloršinn einstakling ķ skóla eša frķstundastarfi vita ef ofnęmisvišbrögš gera vart viš sig. 
  • Kunna aš lesa og skilja innihaldslżsingar į matvęlum og drykkjum žar sem taka žarf miš af aldri og žroska barnsins. 

Įbyrgš starfsstašarins 

  • Žekkja og fara eftir leišbeiningum žessum varšandi fęšuofnęmi og móttöku barna meš fęšuofnęmi. Einnig aš fylgja leišbeiningum Matvęlastofnunar (http://www.mast.is/matvaeli/merkingar/ofnaemi-othol/) er snśa aš upplżsingagjöf um ofnęmisvalda og tryggja aš žeir sem bera įbyrgš į matargerš og/eša móttöku matar og afgreišslu/skömmtun fylgi žeim reglum ķ hvķvetna. Jafnframt, ef matur er keyptur annarsstaša frį, aš sį ašili sé einnig aš fylgja višurkenndum verklagsreglum ķ hvķtvetna.  
  • Setja į fót forvarnar- og višbragšsteymi (ofnęmisteymi) meš skólahjśkrunarfręšingi, yfirmanni mötuneytis, stafsmönnum ķ eldhśsi/mötuneyti, kennarum, skólastjóra og forstöšumanni ķ frķstundaheimili/félagsmišstöš (ef viš į) til aš vinna meš ašstandendum og nemendum (žegar viš į) aš žvķ aš śtbśa fyrirbyggjandi ašgeršaįętlun vegna fęšuofnęmis. Breytingar į įętluninni skulu ašeins geršar ķ samrįši viš teymiš. 
  • Gera žarf įętlun vegna barna sem eru meš alvarlegt fiskofnęmi og žola ekki gufur af fiski. Tilgreina hvar žau borša sinn mat og meš hverjum žegar fiskur er į bošstólum. Gott er aš hafa vin sem boršar meš barninu auk fulloršins einstaklings, žetta getur žó veriš hįš aldri barnsins. 
  • Upplżsa ašstandendur meš fyrirvara um fyrirhugašar breytingar į mataržjónustu t.a.m. ef nżr ašili eša fyrirtęki tekur viš eldhśsi/mötuneyti. 
  • Tryggja aš börn meš fęšuofnęmi geti tekiš žįtt ķ öllum višburšum žar sem veitingar eru į bošstólnum. 
  • Skrį į višurkenndan mįta öll tilfelli fęšuofnęmis sem upp koma, lęra af atvikinu og draga śr lķkum į žvķ aš žaš endurtaki sig. Leikskóla- eša skólastjóri eša forstöšumašur frķstundaheimilis/félagsmišstöšvar skal upplżsa gęšastjóra Mötuneytisžjónustu SFS Reykjavķkurborgar um atvikiš eša viškomandi ašila innan sveitafélagsins sem um ręšir. Nota mį nota eyšublašiš sem finna mį hér
  • Fara yfir verklag og fylgja eftir višbragšsįętlun varšandi fęšuofnęmi barns ķ samvinnu viš višbragšsteymiš (a.m.k. einu sinni į önn). 
  • Tryggja aš allir starfsmenn starfsstašarins kunni aš nota adrenalķnpenna auk žess sem allir žurfa aš vera upplżstir um žį staši sem pennar eru geymdir į.
  • Standa fyrir fręšslu fyrir allt starfsfólk starfsstašarins til aš upplżsa į faglegan mįta um ofnęmi og višbrögš viš žvķ og hvernig lyfin eru gefin į réttan hįtt. Sį sem veitir fręšsluna skal vera fagašili eša annar ašili sem žekkir mjög vel til t.a.m. hjśkrunarfręšingur / lęknir /nęringarfręšingur eša ašstandandi barnsins. 
  • Tryggja aš allt starfsfólk sem er ķ reglulegum samskiptum viš barniš viti um fęšuofnęmiš/in žekki einkennin, viti hvernig į aš bregšast viš ķ neyšartilfellum og vinni markvisst aš žvķ aš takmarka notkun ofnęmisvalda ķ mįltķšum, kennslugögnum, t.d. ķ list- og verkgreinum, og öšrum žįttum starfsins. 
  • Endurskoša verklag reglubundiš og ęfa rétt višbrögš viš fęšuofnęmistilvikum til aš tryggja aš verklagiš virki. 
  • Tryggja aš lyf séu geymd į öruggan hįtt, og į staš žar sem allir vita um, ķ samrįši viš skólahjśkrunarfręšing ķ grunnskólum, leikskólastjóra ķ leikskólum eša forstöšumann frķstundaheimilis/félagsmišstöšvar. Lyf žarf aš endurnżja eftir aš gripiš hefur veriš til žeirraauk žess sem fylgjast žarf meš fyrningardagsetningu og aš endurnżja lyf ķ tķma. 
  • Tilnefna starfsfólk sem hlżtur višeigandi žjįlfun ķ aš gefa lyfin į réttan mįta. 
  • Bregšast rétt og hratt viš ofnęmistilvikum, tryggja aš alltaf sé starfsmašur til stašar sem getur gefiš rétt lyf, hvar og hvenęr sem er į starfstķma og/eša višburšum skóla- og frķstundastarfs. 
  • Yfirfara forvarnar- og višbragšsįętlun eftir aš ofnęmistilvik hafa komiš upp meš ofnęmisteymi starfsstašarins, ašstandendum og barninu (ef viš į) og meta hvort gera žurfi einhverjar breytingar og ķ hverju žęr breytingar skulu felast. 
  • Gera įętlun ķ samvinnu viš ašstandendur barna meš fęšuofnęmi um verklag og fyrirbyggjandi ašgeršir vegna fęšuofnęmis ķ feršum į vegum starfsstašarins, s.s. vettvangsferša. Einnig ķ tengslum viš afmęlisveislur og ašra višburši. 
  • Upplżsa gestgjafa ķ vettvangsferšum um aš barn ķ hópnum sé meš fęšuofnęmi og aš gęta žurfi żtrustu varśšar verši matur į bošstólnum. Ekki er naušsynlegt aš žiggja mat ķ vettvangsferšum og žvķ mętti ręša viš viškomandi ašila hvort matur žurfi aš vera ķ boši og gjarnan koma meš hugmyndir aš nytsamlegum hlutum ķ staš matar. Ef naušsynlegt er aš bjóša uppa į mat aš taka meš mat sem hentar barninu meš fęšuofnęmiš. 
  • Fylgja lögum um persónuvernd varšandi vörslu og dreifingu sjśkraupplżsinga um börn. 
  • Tryggja aš ašilar sem tengjast skóla- og frķstundastarfi į annan hįtt t.d. ķ skólabśšum, skólarśtum, sundrśtum og rśtum į vegum frķstundastarfs séu upplżstir um og kunni aš bregšast viš ofnęmistilvikum. 
  • Upplżsa börn ķ deild/ bekk og frķstundastarfi um fęšuofnęmi skólafélagans og um višbrögš viš ofnęmistilfellum ķ samręmi viš aldur og žroska žeirra. 
  • Upplżsa foreldra annarra barna um fęšuofnęmiš m.a. vegna višburša innan skóla- og frķstundastarfs. 
  • Hnetulaus starfsstašur. Žaš er ešlilegt aš žegar barn eša starfsmašur ķ leik-, grunnskóla eša frķstundastarfi er meš ofnęmi fyrir hnetum eša jaršhnetum aš starfsstašurinn sé hnetulaus. Žį skulu allar hnetur og möndlur og vörur meš hnetum og möndlum ķ s.s. mśslķ og morgunveršarkorn, kökur, kex, ķs, orkustangir, sśkkulaši og annaš sęlgęti vera bannaš inni į starfsstašnum m.a. ķ nesti barna og starfsmanna sem og į višburšum ķ skólanum og vettvangsheimsóknum. Į vefsķšu AO www.ao.is sjį hér, mį nįlgast tilkynningu sem prenta mį śt og hengja upp viš inngang starfsstaša um hnetulausan starfsstaš. 
  • Ef stašurinn er ekki hnetulaus žarf aš gera rįšstafanir vegna mįltķša sem bošiš er upp į ķ matsal og innihalda hnetur og jaršhnetur. Ķ žeim tilfellum sem börn geta hitaš sinn eigin mat ķ örbylgjuofni starfsstašarins og ef aš hnetuofnęmi er til stašar hjį öšrum börnum žarf aš tryggja fullnęgjandi žrif į ofninum. 

Įbyrgš barnsins (hįš aldri) 

  • Taka ekki viš mat frį einstaklingum sem žaš žekkir ekki. 
  • Neyta ekki matvęla nema vera örugg um innihald žeirra og borša ekki matvęli sem innihalda ofnęmisvaldinn sem um ręšir eša gętu mögulega innihaldiš hann. 
  • Fara eftir bestu getu aš leišbeiningum og fyrirbyggjandi įętlunum til aš draga śr lķkum į ofnęmistilfelli. 
  • Lįta strax fulloršinn ašila vita ef žaš kemst ķ snertingu viš eša boršar eitthvaš sem inniheldur eša gęti innihaldiš ofnęmisvalda. 

Fyrir hönd Astma- og ofnęmisfélags Ķslands

Frķša Rśn Žóršardóttir, nęringarfręšingur, formašur Astma- og ofnęmisfélags Ķslands

Selma Įrnadóttir, rįšgjafi og varaformašur Astma- og ofnęmisfélags Ķslands

 
 
 

Athugasemdir

Svęši

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg į Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile śtgįfa af heilsutorg.com
  • Veftré