Jo­skortur mŠlist Ý fyrsta sinn hÚr ß landi vegna breytts matarŠ­is

Jo­skortur er Ý fyrsta sinn farinn a­ mŠlast ß ═slandi vegna breytts matarŠ­is. Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir prˇfessor Ý nŠringarfrŠ­i segir a­ breg­ast ■urfi strax vi­ enda geti mikill jo­skortur valdi­ ■roskasker­ingu Ý b÷rnum.á

á

Jo­ er nŠringarefni og skortur ß ■vÝ hefur helst ßhrif ß skjaldkirtilsvirkni. Helstu einkennin eru ■reyta, aukin ■yngd og aukin nŠmni fyrir kulda, svo fßtt eitt sÚ nefnt. Jo­skortur hefur lengi veri­ vandamßl Ý nßgrannarÝkjum en aldrei mŠlst ß ═slandi.

═ nřrri rannsˇkn SˇlveigaráA­alsteinsdˇttur sßst hins vegar mŠlanlegur skortur. äŮessi nřja rannsˇkn sřnir a­ vi­ erum bara ekki me­ gˇ­an jo­hag lengur. Ůa­ er fyrst og fremst vegna ■ess a­ bŠ­i neysla ß mjˇlkurv÷rum hefur dregist verulega saman og eins lÝka sjßum vi­ minni fiskneyslu,ô segir Ingibj÷rg.

MatarŠ­i ═slendinga er a­ breytast miki­ ß stuttum tÝma en fyrir tÝuáßrum mŠldist enginn jo­skortur. ═ rannsˇkn Sˇlveigarávoru konur spur­ar hvort a­ ■Šr for­u­ust mjˇlk e­a fisk. äSumar voru a­ gera ■a­ vegna ■ess a­ ■a­ er ofnŠmi e­a ˇ■ol til sta­ar og ■a­ er algj÷rlega e­lilegt og nau­synlegt a­ gera ■a­. En vi­ sjßum a­ ■essi hˇpur er lŠgri heldur en hinar sem nota mjˇlk samkvŠmt rß­leggingum ■annig ■a­ er alveg klßrt a­ ■a­ ■arf a­ gera eitthva­ fyrir ■ennan hˇp. Ůa­ eru ■vÝ mi­ur ekki margar uppsprettur ■annig a­ me­an a­ er veri­ a­ ßkve­a hvernig vi­ breg­umst vi­ ■essu sem ■jˇ­ ■ß myndi ma­ur vilja mŠla me­ bŠtiefnum, sÚrstaklega fyrir konum ß barnsbur­araldri og konum sem eru ˇlÚttar a­ nota 150 mÝkrˇgr÷mm af jo­i ef ■a­ getur ekki nota­ fisk og mjˇlk samkvŠmt rß­leggingum,ô segir Ingibj÷rg.

NßgrannarÝki hafa m÷rg hver leyst ■etta me­ ■vÝ a­ jo­bŠta salt og Ý Danm÷rku er til dŠmis skylt a­ jo­bŠta brau­. Ingibj÷rg segist ekki fullviss um a­ ■a­ sÚ rÚtta lei­in hÚr ß landi. Nau­synlegt sÚ ■ˇ a­ breg­ast vi­ strax. Gera ■urfi nřjar fŠ­urß­leggingar frß LandlŠkni og mŠlingar ß fŠ­u.áá

Ingibj÷rg segir jo­skortur geti veri­ mj÷g alvarlegur. Konur sem eru ˇlÚttar eru Ý sÚrst÷kum ßhŠttuhˇpi. äMj÷g alvarlegur jo­skortur kemur fram Ý verulegri ■roskasker­ingu og ■a­ er ekki ■a­ sem vi­ erum a­ horfa ß hÚr. Vi­ erum a­ tala um mildari jo­skort en vegna ■essara ni­ursta­na sem vi­ sjßum utan ˙r heimi a­ ■a­ geti haft ßhrif ß a­ barni­ nßi ekki a­ lŠra eins hratt e­a eins vel, af ■vÝ vi­ erum a­ tala um ■roska, og ■ess vegna ver­um vi­ a­ breg­ast vi­ sem ■jˇ­.ô

Grein fengin af vef ruv.is

Almennur frˇ­leikur um jo­

Jo­ er steinefni sem binst hormˇnum skjaldkirtilsins. VÝtamÝn og sameindir eru settar saman ˙r frumeindum sem bindast hver annarri en jo­ er frumefni, ■.e. ein frumeind. Ů÷rfin fyrir jo­ er afskaplega lÝtil og ■vÝ flokkast ■a­ sem snefilefni og sß flokkur ßsamt vÝtamÝnunum telst til ÷rnŠringarefna.

Jo­ er mikilvŠgt efni Ý hormˇnum skjaldkirtilsins (T3 og T4). Skjaldkirtillinn er Ý barkanum. Jo­skortur getur valdi­ stŠkkun skjaldkirtilsins.

Jo­ er helst a­ finna Ý fiski og skelfiski.

Of miki­ af jo­i getur veri­ hŠttulegt ■ungu­um konum og ■eim sem hafa barn ß brjˇsti.

Hvernig nřtir lÝkaminn jo­?

Jo­ ß, sem hluti af hormˇnum skjaldkirtilsins, ■ßtt Ý a­ střra efnaskiptum lÝkamans, ■.e.a.s. lÝfefnafrŠ­ilegri virkni sem myndar orku og nř efnasamb÷nd sem vi­halda frumum og vefjum lÝkamans.

Hormˇnar eru mikilvŠgir vi­ endurnřjun ß frumum og vefjum lÝkamans.

Hva­a matur inniheldur jo­?

ŮŠr matv÷rur sem innihalda mest af jo­i eru:

  • fiskur og skelfiskur
  • mjˇlk
  • egg
  • grŠnmeti.

Fiskur ˙r sjˇ og skelfiskur er mj÷g jo­rÝkur. Jo­ Ý mat rřrnar vi­ upphitun Ůa­ minnkar um fimmtung vi­ glˇ­arsteikingu og steikingu. Jo­innihaldi­ minnkar um 60% ■egar maturinn er so­inn.

Hva­ mß taka miki­ af jo­i?

Rß­lag­ur skammtur fyrir fullor­na er um ■a­ bil 150 mÝkrˇg jo­ ß dag.

Hverjum er hŠttast vi­ jo­skorti?

Gˇ­ efnaskipti eru ÷llum nau­synlegt en ■a­ skiptir mestu mßli fyrir b÷rnin a­ efnaskiptin gangi vel, ■vÝ ■au ■urfa orku og vaxtarefni fyrir lÝkamlegan og andlegan ■roska.

Roski­ fˇlk getur ■urft a­ bŠta sÚr upp jo­skort sem stafar af minni matarlyst og ■ar me­ minni jo­neyslu.

Hvernig lřsir jo­skortur sÚr?

Ein aflei­ing jo­skorts er skjaldkirtilsbˇlga.

Einkenni hennar eru ■essi:

  • aukin ■yngd
  • ■reyta
  • kulvÝsi.

B÷rn sem fß skjaldkirtilsbˇlgu geta or­i­ ■roskaheft og dvergvaxin.

═ m÷rgum l÷ndum er jo­i bŠtt Ý bor­salt.

Hvernig er rß­in bˇt ß jo­skorti?

Einkenni jo­skorts hverfa af sjßlfu sÚr ■egar jo­neysla er aukin.

En ■vÝ mß ekki gleyma a­ ■a­ geta veri­ a­rar ßstŠ­ur fyrir skjaldkirtilsbˇlgu og ■vÝ best a­ rŠ­a vi­ heimilislŠkninn ef grunur er um skjaldkirtilsbˇlgu.

Hvernig lřsir of miki­ jo­ sÚr?

Of stˇr skammtur af jo­i getur hindra­ hormˇnamyndun Ý skjaldkirtlinum.

Einkennin geta ■vÝ veri­ ■au s÷mu og fylgja jo­skorti.

Er eitthva­ sem ■arf a­ varast (■ungun, of stˇr skammtur og aukaverkanir)?

Ůunga­ar konur og ■Šr sem hafa barn ß brjˇsti ver­a a­ sřna sÚrstaka a­gßt ■vÝ of miki­ af jo­i getur minnka­ virkni skjaldkirtilsins Ý barninu.

Grein af vef doktor.isá

á

á

á

á

á


Athugasemdir


SvŠ­i

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg ß Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile ˙tgßfa af heilsutorg.com
  • VeftrÚ