Samskiptamilar og heimilislfi

Tkninni hefur fleygt hratt fram og haft verulegar breytingar fr me sr fyrir flk. a kemur til dmis fram tlvuog skjnotkun einstaklinga, sem hefur aukist tluvert undanfrnum misserum.

Hr tknirun og aukin notkun samflagsmila hefur breytt v hvernig flk hefur samskipti og tjir sig. Brn eru engin undantekning egar kemur a essum breytingum. Tlvuleikir hafa a einhverju leyti leyst af hlmi hefbundna leiki sem meal annars fela sr meiri hreyfingu, samveru og rf fyrir myndunarafl. Brn sitja n gjarnan miki fyrir fram skj ar sem tlvuleikir og samflagsmilar spila strt hlutverk.

Tlvuleikjarskun

sasta ri skilgreindi Aljaheilbrigisstofnunin (WHO) tlvuleikjarskun sem gesjkdm. Tlvuleikjarskun einkennist af eftirfarandi ttum:

  • Ltil ea engin stjrn tlvuleikjanotkun
  • Tlvuleikjanotkun er vaxandi mli tekin fram yfir nnur hugaml og daglegar athafnir
  • Tlvuleikjanotkun eykst rtt fyrir neikvar afleiingar hennar

Svo virist sem of mikil tlvu- og skjnotkun barna geti haft fr me sr msar neikvar afleiingar bi lkamlega og slrna heilsu. Lkamlegar afleiingar geta veri svefntruflanir, stokerfisverkir, hfuverkir, aumir fingur og urr augu. Slrn einkenni koma oft fram sem depur, kvi, flagsleg einangrun, reii og streita. Breytingar atferli eru einnig ekktar eins og til dmis minnkaur hugi nmi og tmstundum og breyttar matar- og hreinltisvenjur.

Fyrirmyndir

a m gera r fyrir v a egar hegun og lan barns breytist hafi a hrif ara fjlskyldumelimi. Foreldrar geta fundi fyrir auknum pirringi hj barni egar reynt er a setja v mrk varandi tlvu- og skjnotkun. er mikilvgt a foreldrar horfist augu vi vandann og takist vi hann. En foreldrar eru stundum rrota varandi hvernig takast eigi vi vandann. Vi bendum flki a skoa hann stru samhengi.

ar sem foreldrar eru helsta fyrirmynd barna sinna ttu eir a byrja v a skoa eigi munstur varandi tlvu- og skjnotkun. a er auvelt lfsins amstri a taka sr hvld me v a vafra um smanum snum ea tlvu. Foreldrar ttu a vera mevitair um ann tma sem fer a, hvort eir su a fara mis vi stund me barninu snu og gera sr hugarlund hvaa fordmi au eru a setja. Barni hefur ef til vill fr einhverju merkilegu a segja en fr ekki rmi til ess. Ef foreldrar leggjast yfir smann sinn m gera r fyrir v a barni geri a sama og verur lti r samskiptum eirra milli.

a lra brn sem fyrir eim er haft, segir mltki sem vel vi en foreldrar eru besta fyrirmynd barna sinna. Vi erum helsta fyrirmynd barna okkar og au taka gjarnan upp sii sem vi hfum tami okkur. annig a ferlinu er mikilvgt a foreldrar tileinki sr tlvu- og skjnotkun ann htt sem au vilja a brnin sn geri. Brn rfast og nrast athygli foreldra sinna. a er v dpur sjn a sj barn reyna a fanga athygli foreldris sem er fast smanum og heyrir jafnvel ekki barninu. a er jkvtt a a hefur tt sr sta tluver vitundarvakning essum efnum og virast foreldrar og forramenn barna vera a vera mevitari og gera sr betur grein fyrir byrgarhlutverki snu egar kemur a v a sna fordmi varandi tlvu- og skjnotkun.


Lykillinn a heilbrigri skjnotkun er a a s jafnvgi milli skjnotkunar og annarra tta lfi fullorinna og barna.


Jafnvgi daglegra athafna

Lykillinn a heilbrigri skjnotkun er a a s jafnvgi milli skjnotkunar og annarra tta lfi fullorinna og barna. a er alfari hlutverk eirra fullornu a stra sinni eigin notkun og notkun barna sinna. Mikilvgt er a gta ess a brn og unglingar geri ara hluti en a vera vi skj.

rttaikun, tmstundir og samvera vi foreldra hafa miki forvarnargildi. Einnig er gott ef foreldrar setja upp kvenar reglur heimilinu sem lta a tlvu- og skjnotkun til a minnka hana hj llum fjlskyldumelimum.

Gar reglur eru til dmis a fjlskyldan bori saman kvldmat n ess a skjir su vi matarbori. gefst fjlskyldunni kostur a spjalla saman og heyra hva um er a vera hj hvort ru. Brn ttu a klra heimalrdm ur en sest er vi tlvu ea skj. Vi bendum flki a meina brnum snum agang a tlvu ea skj a minnsta kosti klukkustund fyrir svefn og eins getur veri gott a allir fjlskyldumelimir skilji smana sna eftir frammi ur en fari er a sofa. Httan er s a smarnir trufli svefn flks, sem dmi m nefna a einstaklingur sem rumskar a nttu til gti tt freistandi a kkja smann sinn og ur en hann veit af er hann ef til vill binn a vafra um samflagsmilum klukkutma.

Httur internetsins

a er g regla a foreldrar og forramenn fylgist me notkun barna internetinu og kenni eim a umgangast a. ar leynast msar httur og ef ekki eru gerar rstafanir hafa au heftan agang a efni sem er vieigandi fyrir aldur eirra og roska. Hva leiki varar gera foreldrar sr oft ekki grein fyrir v a brnin eirra eru jafnvel a spila leiki sem eru bannair fyrir eirra aldur. a er mjg mikilvgt a foreldrar skoi og fi nnari upplsingar um leiki sem brnin eirra eru a spila. Til eru msar vefsur ar sem hgt er a lesa sr til um tlvuleiki, sem dmi um slka m nefna http://www.esrb.org.


Mikilvgt er a brn og unglingar finni a au geti rtt vi foreldra sna um hva er lagi og hva ekki lagi netinu.


Einelti getur tt sr sta internetinu ar sem brn geta bi veri gerendur og olendur. Brn urfa a vita a au eiga og geta leita til fullorinna ef a slkt sr sta. Einnig gera brn og unglingar sr ekki alltaf grein fyrir v a myndir og or sem sett eru neti vera ekki auveldlega tekin til baka. a arf v a kenna eim a a skiptir mli a hugsa sig vel um ur en au deila einhverju netinu.

Mikilvgt er a tskra fyrir brnum og unglingum hvers vegna foreldrar urfa yfirsn yfir hva au eru a gera netinu. arf a gera eim grein fyrir v a a er vegna ess a okkur er annt um au en ekki vegna forvitni ea afskiptasemi.

Mikilvgt er a brn og unglingar finni a au geti rtt vi foreldra sna um hva er lagi og hva ekki lagi netinu. Einnig er gott a foreldrar og brn verji tma saman netinu og spjalli um a sem ar er a sj og gera.

Hollt a leiast

Fyrir foreldra er mikilvgt a vara sig mevirkni sinni egar tlvu- og skjnotkun barna er minnku en bast m vi a brn reyni mislegt til a f foreldra til a gefa eftir. a er elilegt a foreldrum finnist erfitt a hlusta barni sitt segja a v leiist ea a . . . LESA MEIRA


Athugasemdir

Svi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg  Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile tgfa af heilsutorg.com
  • Veftr