Hálsbólga og streptókokkar

Hálsbólga er sýking í hálskirtlum og umhverfis ţá. Bćđi veirur og bakteríur geta valdiđ hálsbólgu.

Hálsbólga getur komiđ fram ein og sér en fylgir oft öđrum sýkingum til dćmis flensu og einkirningasótt. Hálsbólga leggst á alla aldurshópa en helstu einkenni hennar eru sćrindi í hálsi og eymsli viđ ađ kyngja. Ef sýkingin er af völdum bakteríu ţarf stundum ađ gefa sýklalyf viđ henni.

 Hver er orsökin?

Eins og áđur sagđi geta bćđi bakteríur og veirur valdiđ hálsbólgu. Veirur sem valda kvefi og veiran sem veldur einkirningasótt geta einnig valdiđ hálsbólgu.

Veirur og bakteríur berast á milli manna međ andrúmsloftinu eđa međ snertingu. Á myndinni  sést hvernig úđasmit verđur ţegar mađur hnerrar.

Algengasta bakterían sem veldur hálsbólgu er keđjukokkur (streptókokkar). Bakterían berst milli ýmist međ andrúmslofti (svokallađ úđasmit) eđa snertingu (líkt og veirusmit). Frá smiti geta liđiđ 2-4 dagar áđur en einkennin koma fram.

Hver eru einkennin?

Hálssćrindi og eymsli ţegar kyngt er.

Verkur getur leitt út í eyru.

Rođi í hálsi, bólgnir hálskirtlar, jafnvel međ skán.

Hiti.

Eitlastćkkanir á hálsi.

Ef hálsbólgan er af völdum veiru er hún yfirleitt vćgari og henni fylgir oft kvef.

Í hálsbólgu af völdum coxsackie-veiru geta myndast litlar blöđrur á hálskirtlunum og á efri gómi. Blöđrurnar springa eftir nokkra daga og ţá myndast sár sem geta valdiđ miklum verkjum.

Hálsbólga af völdum keđjukokka (streptókokka) veldur yfirleitt bólgu í hálskirtlunum ásamt skánmyndun, sćrindum í hálsi, hita og andremmu.

Hvađ er til ráđa?

Leita skal lćknis ef einkennin eru viđvarandi, ţeim fylgir hár hiti eđa ef útbrot koma fram. Greining lćknisins byggist svo á einkennum. Stundum er tekiđ hálsstrok í skyndipróf fyrir ákveđna streptókokkategund sem er međhöndluđ međ sýklalyfi.

Yfirleitt stafar engin hćtta af hálsbólgu og hún hverfur ađ öllu jöfnu innan viku. Hinsvegar getur hálsbólga haft ađra sjúkdóma í för međ sér, til dćmis:

hálsbólga af völdum keđjukokka (streptókokka) getur valdiđ útbrotum (skarlatssótt).

kýli geta myndast á hálskirtlum, yfirleitt öđru megin.

eyrnabólgu

kinnholubólgu

einstaka sinnum kemur gigtsótt (e. rheumatic fever) eđa nýrnasjúkdómur (e. glomerulonephritis) sem er sérstök tegund bólgusjúkdóms í nýrunum.

Hver er međferđin og hvađa lyf eru í bođi?

Oftast er bara beđiđ átekta og séđ til hvort einkennin hverfi ekki fljótlega. Hálsbólga af völdum bakteríu er hins vegar stundum međhöndluđ međ sýklalyfjum. Ţađ er engin lyfjameđferđ viđ hálsbólgu af völdum veira. Óţćgindin viđ hálsbólgu má hins vegar oft lina međ volgum drykkjum og međ ţví ađ halda sig ađ mestu viđ fljótandi fćđi. Gott er ađ drekka nóg af vatni.

Af vef doktor.is

 

 

 


Athugasemdir


Svćđi

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg á Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile útgáfa af heilsutorg.com
  • Veftré