Endurlķfgun

Dr. Felix Valsson, svęfinga- og gjörgęslulęknir hjį Landspķtalanum, var um langt skeiš formašur Endurlķfgunarrįšs Ķslands. Hann hefur um langt skeiš veriš ķ forystusveit lękna og heilbrigšisstarfsfólks sem hafa lįtiš sig endurlķfgun miklu varša og hann hefur haft forgöngu um żmsar nżjungar ķ žeim mįlaflokki.

Žegar sem unglęknir var Felix einn žeirra sem stofnaši lęknavakt į björgunaržyrlum, fyrst ķ sjįlfbošavinnu, žar til vaktin hafši sannaš gildi sitt og var višurkennd sem naušsyn.

Žį įtti hann stóran žįtt ķ undirbśningi alžjóšlegrar rįšstefnu evrópska endurlķfgunarrįšsins sem haldin var hér į landi 2016. 920 sérfręšingar frį öllum heimshornum sóttu rįšstefnuna. Felix var śtnefndur heišursambassador Meet in Reykjavķk 2017 vegna žessara starfa.

Ritstjóri Velferšar įtti fróšlegt spjall viš Felix um endurlķfgun, fyrstu višbrögš viš hjartastoppi, hjartastuštęki og fleira sem žetta varšar.

Hjartahnoš skiptir sköpum.

Žįtttaka almennings er gķfurlega mikilvęg ķ endurlķfgunarferlinu. Žaš byrjar allt žar. Žegar hjartastopp veršur žį eru sérfręšingar sjaldnast į stašnum. Hafi žeir sem žar eru staddir hins vegar réttar upplżsingar žį geta žeir veitt dżrmęta fyrstu hjįlp og jafnvel bjargaš mannslķfi.

Žegar einhver veršur mešvitundarlaus og hęttir aš anda žį er yfirleitt reiknaš meš žvķ aš um sé aš ręša hjartastopp žar til annaš hefur komiš ķ ljós. Mikilvęgt er aš kalla strax į hjįlp, aš hringja ķ 112 ef žaš er unnt. Strax žegar hefur veriš kallaš eftir hjįlp er naušsynlegt aš byrja hjartahnoš. Žaš er ótrślega mikilvęgt atriši, žvķ meš žvķ fer blóšiš į hreyfingu um lķkamann, žar meš tališ til heila. Rétt hnoš skiptir miklu mįli, mašur setur bįšar hendur į mišhluta bringubeinsins og žrżstir mjög fast, helst svo bringubeiniš gangi inn, ca 5 6 cm, og hnošar svo 100–120 sinnum į mķnśtu. Ef mašur treystir sér til, eftir hver 30 hnoš, gefur mašur tvo blįstra munn viš munn, eša gegn um sérhannaša maska ef žeir eru į stašnum. Ef sį sem er aš hnoša treystir sér ekki til aš blįsa, af einhverjum įstęšum, žį er samt mjög mikilvęgt aš halda stöšugt įfram aš hnoša. Žetta er grunnendurlķfgun og žaš skiptir gķfurlega miklu mįli aš almenningur žekki žessar ašferšir og geti beitt žeim, žvķ žaš er yfirleitt fólk śr žeirra röšum sem veršur vitni aš hjartastoppi og getur žį lagt liš. Ķsland stendur sig afar vel ķ samanburši viš ašrar žjóšir hvaš žetta varšar og viš žurfum aš halda žeirri stöšu meš stöšugri fręšslu.

Nįmskeiš og hjartastuštęki.

Žaš mį hiklaust męla meš žvķ aš sem flestir sęki nįmskeiš ķ endurlķfgun og kunni žessi grunnhandtök. Žaš hefur margoft sżnt sig aš žeir sem hafa sótt nįmskeišin vita hvaš gera skuli, jafnvel žó nokkuš sé um lišiš. Nįmskeišin eru ķ boši vķšs vegar, oft į vegum vinnuveitenda. Meš žvķ aš sękja slķk nįmskeiš getum viš bjargaš fleiri mannslķfum. Sömuleišis žurfa sem flestir aš kynna sér notkun sjįlfvirkra og hįlfsjįlfvirkra hjartastuštękja sem eru nśna komin mjög vķša. Mį nefna lķkamsręktarstöšvar, sumarbśstašabyggšir og żmsa vinnustaši. Žį eru komin hjartastuštęki ķ stóran hluta ķslenska fiskiskipaflotans. Mikilvęgt er aš fólk kynni sér hvar tękin er aš finna, žvķ žaš getur skipt sköpum um björgun. Um žaš vitna fjölmörg dęmi sem ég žekki sjįlfur og ég hef tekiš į móti ótrślega mörgum sjśklingum sem hafa fengiš lķfgjöf vegna réttra višbragša og oft hafa hjartastuštękin lķklega gert gęfumuninn.

Tękin tala viš okkur.

Žessi tęki eru reyndar ótrślega aušveld ķ notkun. Žegar žau hafa veriš opnuš og sett ķ gang byrja žau yfirleitt aš tala og leiša fólk meš öryggi ķ gegnum ferliš. Venjulega eru tveir lķmpśšar meš tękinu, sem eru settir į sjśklinginn og alltaf į bera hśš. Į žeim sést meš myndum hvar į aš setja žį og tękiš gefur fyrirmęli um žetta. Jafnframt žvķ sem fariš er aš leišbeiningum žarf stöšugt aš halda įfram aš hnoša. Best er, ef tveir eru saman, aš annar hnoši įfram mešan hinn sinnir tękinu. Tękiš įkvešur hvort žaš telur aš sjśklingurinn sé ķ „stušandlegum takti“. Ef tękiš metur aš svo sé, bišur žaš nęrstadda aš fęra sig fjęr og gefur rafstuš. Sum tęki bišja reyndar um aš żtt sé į takka til aš virkja stušiš. Žaš er žį raušur blikkandi takki og tękiš segir hįtt og skżrt: „Żtiš į takkann“. Flest stuštęki hér tala ķslensku, nema t.d. žau sem eru ķ flugvélum og öšrum stöšum sem telja mį alžjóšlega, žar er tungumįliš yfirleitt enska. Tękin veita einnig leišbeiningar meš hnoš og blįstur og . . . LESA MEIRA 

 

 

 

 

 


Athugasemdir

Svęši

  • Um Heilsutorg
  • Twitter
  • Heilsutorg į Facebook
  • RSS af heilsutorg
  • Mobile śtgįfa af heilsutorg.com
  • Veftré